receptlab24 · Leki · Sertralina
Karta substancji: sertralina - wskazania, mechanizm, ryzyka
Sertralina to lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, czyli selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) podaje dla niej 5 wskazań: duża depresja wraz z zapobieganiem nawrotom, lęk napadowy, ZO-K, zespół lęku społecznego i PTSD. Kategoria wydania: Rp, czyli wyłącznie na receptę. Niżej masz dane z ChPL ułożone w pozycjach SRT-01 do SRT-12.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Sertralina
- Substancja czynna
- Sertralinum
- Obszar
- selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-10-19
SRT-01. Parametry substancji w jednej tabeli
Zacznij od danych rejestrowych. To one mówią, czym sertralina jest formalnie, zanim przejdziesz do działania i ryzyk. Produkt referencyjny dla tej karty to Asertin 50 (Biofarm). Dane kliniczne pochodzą z jego ChPL, a moce w obrocie z rejestru dla wszystkich produktów z sertraliną.
| Parametr | Wartość dla sertraliny |
|---|---|
| Nazwa międzynarodowa | Sertralina (Sertralinum) |
| Grupa farmakoterapeutyczna | Sertralina to lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI |
| Kod ATC | Kod ATC sertraliny to N06AB06 |
| Kategoria dostępności | Sertralina ma kategorię Rp i jest wydawana wyłącznie na receptę |
| Postać i moce w obrocie | Tabletki powlekane z sertraliną mają w obrocie moce 25, 50, 100 oraz 150 mg |
| Okres półtrwania | Okres półtrwania eliminacji sertraliny wynosi około 24 godziny (ChPL, pkt 4.2) |
| Wykaz substancji psychotropowych | Sertraliny nie ma na wykazie substancji psychotropowych |
SRT-02. Na co jest sertralina: 5 wskazań z ChPL, punkt 4.1
Zakres wskazań jest zamknięty. Lek nie jest zarejestrowany jako środek na sen, na uspokojenie doraźne ani na odchudzanie.
- Epizody dużej depresji oraz zapobieganie ich nawrotom.
- Lęk napadowy, z agorafobią albo bez niej.
- ZO-K, czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: dorośli oraz pacjenci od 6. do 17. roku życia.
- Zespół lęku społecznego, potocznie nazywany fobią społeczną.
- Zespół stresu pourazowego (PTSD).
SRT-03. Mechanizm i czas do pierwszego efektu
Sertralina silnie i swoiście hamuje wychwyt zwrotny serotoniny w komórkach nerwowych. Na wychwyt noradrenaliny i dopaminy wpływa bardzo słabo. Według punktu 5.1 ChPL nie wykazuje powinowactwa do receptorów cholinergicznych, histaminowych, GABA ani benzodiazepinowych. Ochotnicy bez chorób, którym ją podawano, nie mieli sedacji ani spadku sprawności psychoruchowej.
Czas do efektu. Pierwsza odpowiedź na leczenie może pojawić się już w 1. tygodniu (ChPL, pkt 4.2). Trwały efekt wymaga jednak dłuższego leczenia, szczególnie w ZO-K. Przy depresji ChPL podaje minimum 6 miesięcy terapii potrzebne do ustąpienia objawów. Brak poprawy po kilku dniach nie jest więc wynikiem końcowym.
Pierwsze tygodnie mają swój profil ryzyka. Akatyzja, czyli przykry niepokój z niemożnością usiedzenia w miejscu, pojawia się najczęściej właśnie wtedy. ChPL ostrzega też, że na początku leczenia i po każdej zmianie dawki mogą nasilić się lęk oraz myśli samobójcze, a w metaanalizie ryzyko było wyższe u osób poniżej 25. roku życia. Taki sygnał wymaga kontaktu z lekarzem bez zwłoki. Gdy życie jest zagrożone, numer to 112.
SRT-04. Działania niepożądane według tabeli 4.8
Tabela 4.8 opiera się na badaniach kontrolowanych placebo z udziałem 2542 osób leczonych sertraliną i 2145 osób z grupy placebo. ChPL zaznacza, że działania niepożądane zależą od dawki, często słabną w dalszym leczeniu i zwykle nie wymagają odstawienia leku. Najczęściej zgłaszanym objawem są nudności.
Pozycje bardzo częste (co najmniej 1 na 10 osób), z odsetkiem podanym w ChPL:
- nudności - 24%
- ból głowy - 21%
- bezsenność - 19%
- biegunka - 18%
- suchość w ustach - 14%
- zaburzenia wytrysku - 14% (odsetek liczony wśród leczonych mężczyzn)
- senność - 13%
- zawroty głowy - 11%
- zmęczenie - 10%
SRT-05. Objawy częste, rzadsze i te, które zgłaszasz od razu
Przedział częsty, czyli 1-10 osób na 100, zawiera między innymi: przewód pokarmowy (bóle brzucha, wymioty, zaparcia, niestrawność, wzdęcia), układ nerwowy (drżenie, parestezje, zmiany smaku, kłopoty z koncentracją), psychikę (lęk, nerwowość, pobudzenie, koszmary, spadek libido, bruksizm), a także szum w uszach, kołatanie serca, uderzenia gorąca, ziewanie, wysypkę, poty, bóle mięśni, zaburzenia wzwodu, zaburzenia widzenia i ból w klatce piersiowej.
Apetyt i masa ciała. W tabeli zmiany apetytu w obie strony, czyli wzmożony głód i jadłowstręt, mieszczą się w przedziale częstym. Sama zmiana wagi, w górę lub w dół, jest rzadsza: przedział niezbyt częsty, 1-10 osób na 1000. Przy cukrzycy leki SSRI mogą rozregulować glikemię, więc ChPL każe regularnie mierzyć glukozę.
Sygnały wymagające pilnej oceny lekarza: objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, obfite pocenie, gorączka, sztywność, szybkie bicie serca), nietypowe krwawienia, drgawki, objawy manii oraz objawy niskiego sodu we krwi (ból głowy, splątanie, osłabienie, zaburzenia równowagi). Hiponatremia grozi bardziej seniorom oraz osobom przyjmującym leki moczopędne lub inne leki zmniejszające objętość płynów.
Sertralina jest w dużym stopniu metabolizowana w wątrobie. Przy chorobach wątroby wymaga ostrożności, a przy ciężkim upośledzeniu jej czynności ChPL mówi, że nie należy jej stosować. Jeśli masz zlecone kontrole, sprawdź, co oznaczają wyniki ALT, AST i GGTP.
SRT-06. Grupy pod szczególną obserwacją
Punkt 4.4 ChPL wskazuje sytuacje, w których lekarz waży ryzyko dokładniej. Jeśli któraś dotyczy Ciebie, powinna być opisana w dokumentacji leczenia.
- Mania lub hipomania w przeszłości: konieczna ścisła obserwacja, a przy wejściu w fazę maniakalną lek się odstawia.
- Padaczka: przy niestabilnej padaczce sertraliny należy unikać, przy kontrolowanej potrzebne jest ścisłe monitorowanie.
- Schizofrenia: objawy psychotyczne mogą się nasilić.
- Skłonność do krwawień albo leki wpływające na płytki krwi: wyższe ryzyko krwawień skórnych, z przewodu pokarmowego i ginekologicznych.
- Wiek poniżej 18 lat: lek stosuje się wyłącznie w ZO-K u osób w wieku 6-17 lat, pod ścisłą kontrolą.
- Zaburzenia funkcji seksualnych: ChPL odnotowuje przypadki, w których utrzymywały się mimo zakończenia leczenia.
SRT-07. Alkohol, kierowanie autem, ciąża i karmienie piersią
Alkohol. Test na zdrowych ochotnikach nie wykazał, by sertralina wzmacniała działanie alkoholu na myślenie i koncentrację. ChPL mimo to formułuje to jednoznacznie: picia alkoholu podczas leczenia sertraliną się nie zaleca. Zgony po przedawkowaniu odnotowywano przede wszystkim wtedy, gdy oprócz sertraliny w grę wchodziły inne leki lub alkohol. Przy podejrzeniu przedawkowania dzwoń pod 112: nie ma swoistej odtrutki.
Prowadzenie pojazdów. W badaniach farmakologii klinicznej sertralina nie wpływała na sprawność psychomotoryczną. ChPL nakazuje jednak ostrzec pacjenta, że leki działające na psychikę mogą upośledzać sprawność potrzebną do jazdy i obsługi maszyn. Oceń swoją reakcję, zanim usiądziesz za kierownicą, zwłaszcza przy senności lub zawrotach głowy.
Ciąża. ChPL odradza sertralinę w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy stan kobiety wymaga leczenia, a spodziewana korzyść jest większa od ryzyka. Zgromadzone dane nie wskazują na wady wrodzone. Po ekspozycji w późnej ciąży noworodek wymaga obserwacji. Przetrwałe nadciśnienie płucne noworodka: przy SSRI około 5 przypadków na 1000 ciąż, w populacji ogólnej 1-2. Krwotok poporodowy: ryzyko wyższe, choć mniej niż dwukrotnie, gdy SSRI przyjmowano w ostatnim miesiącu przed porodem.
Karmienie piersią. Do mleka przenikają niewielkie ilości sertraliny. ChPL odradza lek matkom karmiącym, o ile lekarz nie uzna, że zysk z leczenia przeważa. Planowaną lub stwierdzoną ciążę zgłoś lekarzowi prowadzącemu, nie odstawiaj leku sama.
SRT-08. Przeciwwskazania i interakcje do sprawdzenia
Przeciwwskazania z punktu 4.3 są dwa, poza nadwrażliwością na składniki leku: jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów MAO oraz pimozydu. Odstęp po nieodwracalnym inhibitorze MAO przed pierwszą tabletką sertraliny: minimum 14 dni. Odstęp w przeciwną stronę: minimum 7 dni.
- Moklobemid i linezolid: ChPL mówi, że nie należy ich łączyć z sertraliną (ryzyko zespołu serotoninowego).
- Dziurawiec, tryptofan, fenfluramina i agoniści receptorów 5-HT: ChPL zaleca w miarę możliwości unikać łączenia ich z sertraliną. Tryptany: jeśli połączenie jest klinicznie uzasadnione, wymaga monitorowania (ryzyko zespołu serotoninowego).
- NLPZ, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwzakrzepowe: wyższe ryzyko krwawień.
- Warfaryna: ChPL zaleca ścisłą kontrolę czasu protrombinowego na początku i po zakończeniu terapii sertraliną.
- Lit i fenytoina: wymagają monitorowania przez lekarza.
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. propafenon, flekainid, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, typowe leki przeciwpsychotyczne): możliwe klinicznie istotne interakcje.
SRT-09. Czy sertralina uzależnia i czy jest psychotropem
Uzależnienie. Punkt 5.1 ChPL: brak dowodów na potencjał nadużywania. W badaniu z podwójnie ślepą próbą zestawiono ją z alprazolamem i d-amfetaminą; tylko te dwa leki uczestnicy oceniali wyżej od placebo pod kątem euforii. Jest jednak druga liczba: w tabeli 4.8 pozycja uzależnienie od leku stoi w kolumnie rzadko, czyli 1-10 przypadków na 10 000. Objawy odstawienne to osobne zjawisko: wynikają z adaptacji organizmu, a nie z głodu substancji.
Status prawny. Sertralina nie figuruje w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Zasady dla grup II-P, III-P i IV-P, w tym skrócony do 30 dni czas realizacji recepty, jej nie obejmują. Słowo psychotrop w mowie codziennej oznacza każdy lek działający na psychikę; w takim szerokim sensie pojawia się też w punkcie 4.7 ChPL.
SRT-10. Odstawienie i zmiana leku wyłącznie z lekarzem
Objawy odstawienia występują często, zwłaszcza po nagłym przerwaniu leczenia. W badaniach klinicznych zgłosiło je 23% osób odstawiających sertralinę wobec 12% osób, które ją dalej przyjmowały. Lista z ChPL: bóle i zawroty głowy, parestezje i inne zaburzenia czucia, bezsenność albo bardzo żywe sny, lęk lub pobudzenie, nudności z wymiotami lub bez, drżenie mięśni.
Start objawów: zwykle kilka pierwszych dni bez leku. Ustępowanie: najczęściej samoistnie w ciągu 2 tygodni, u części osób po 2-3 miesiącach lub dłużej. Dlatego ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki, a tempo ustala lekarz prowadzący, który zna Twoją historię leczenia.
Zmiana z innego leku przeciwdepresyjnego na sertralinę wymaga ostrożnej oceny medycznej, szczególnie po leku działającym długo, takim jak fluoksetyna. Nie łącz leków ani nie zamieniaj ich samodzielnie.
SRT-11. Nazwy handlowe sertraliny i zamienniki
Ta sama substancja występuje pod kilkunastoma nazwami. Lista z rejestru obejmuje m.in. Zoloft, Asertin, Stimuloton, Setaloft, Asentra, ApoSerta, Apiolin, Miravil, Sertagen, Sastium, Zotral i Sertranorm, a także preparaty nazwane od substancji i wytwórcy (Krka, Zentiva, Medreg, Medical Valley).
Zamiennik zawiera tę samą substancję czynną, ale może różnić się składem substancji pomocniczych, dostępnymi mocami i zakresem zarejestrowanych wskazań. Przykład: ChPL produktu referencyjnego zawiera ostrzeżenie dla osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy. Zamianę preparatu skonsultuj z lekarzem albo farmaceutą.
SRT-12. Recepta na sertralinę przy leczeniu już prowadzonym
Diagnoza i wybór pierwszego leku należą do psychiatry, który widzi Cię na wizycie. Formularz służy do jednej rzeczy: wniosku o przedłużenie terapii, która już trwa i jest udokumentowana. Ramę prawną daje art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Przepis ten pozwala wypisać receptę kontynuacyjną bez badania, gdy przemawia za tym stan zdrowia zapisany w historii leczenia.
Ścieżka ma 3 etapy: formularz z wywiadem, ocena wniosku przez lekarza, ewentualne pytania na czacie. Nie ma rozmowy wideo ani telefonicznej. Lekarz może odmówić, na przykład przy braku dokumentacji lub niepokojących objawach. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Szczegóły znajdziesz na stronie e-recepty na leki psychiatryczne.
Ważność recepty. Art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego ustala górne granice. W trybie ogólnym termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni. Krótsze granice mają antybiotyki (7 dni) i preparaty z wykazu środków odurzających oraz substancji psychotropowych (30 dni). Liczbę opakowań i okres terapii określa lekarz.
Preparaty z tą substancją
Grupy leków
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Asertin 50 (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Asertin 50 (URPL)
- ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
- ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Sertralina. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Sertralina podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Sertralina
Sertralina na co pomaga według rejestracji?
Rejestracja obejmuje pięć rozpoznań. Pierwsze to duża depresja, łącznie z ochroną przed kolejnym epizodem. Dalej: napady lęku (także z agorafobią), ZO-K, lęk społeczny i PTSD. U pacjentów w wieku 6-17 lat jedynym dopuszczonym zastosowaniem jest ZO-K. O tym, czy lek pasuje do Twojego rozpoznania, decyduje psychiatra.
Ile tygodni czekać na efekt sertraliny?
Pierwsza poprawa bywa widoczna już w 1. tygodniu, ale stabilny efekt wymaga dłuższego leczenia, zwłaszcza w ZO-K. W depresji ChPL podaje minimum 6 miesięcy terapii. Na starcie może pojawić się niepokój albo chwilowe nasilenie lęku. Każde takie nasilenie, a zwłaszcza myśli samobójcze, zgłoś lekarzowi od razu.
Czy sertralina grozi uzależnieniem?
Badania z ChPL nie pokazały potencjału nadużywania: w porównaniu z alprazolamem i d-amfetaminą sertralina nie dawała euforii. Tabela działań niepożądanych zalicza jednak uzależnienie od leku do zdarzeń rzadkich. Znacznie częstszy problem to objawy po nagłym przerwaniu terapii, dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo, w tempie wskazanym przez lekarza.
Czy sertralina to lek psychotropowy w świetle prawa?
Nie. Sertraliny nie ma w urzędowym wykazie substancji psychotropowych, a przepisy dla grup II-P, III-P i IV-P jej nie dotyczą. Potocznie psychotropem nazywa się każdy lek działający na psychikę i w tym sensie określenie pasuje. Formalnie to lek na receptę (Rp) z grupy SSRI.
Czy na sertralinie można pić alkohol?
Charakterystyka produktu wprost odradza alkohol w trakcie leczenia sertraliną. Test na zdrowych ochotnikach nie wykazał wzmocnienia działania alkoholu, ale to nie oznacza zgody na łączenie. Alkohol sam pogarsza nastrój i sen, a zgony po przedawkowaniu sertraliny dotyczyły głównie sytuacji, gdy przyjęto też inne leki lub alkohol.
Sertralina a przytycie: co pokazują dane z ChPL?
Waga może zmienić się w obie strony. Wzmożony apetyt i jadłowstręt są częste, a sama zmiana masy ciała rzadsza: 1-10 osób na 1000. Jeśli waga zmienia się wyraźnie, powiedz o tym lekarzowi. Nie zmieniaj dawki na własną rękę i nie przerywaj leczenia nagle.
Jak bezpiecznie zakończyć leczenie sertraliną?
Tylko z lekarzem i stopniowo. W badaniach objawy odstawienia zgłosiło 23% osób kończących leczenie wobec 12% kontynuujących. Najczęściej to zawroty głowy, zaburzenia czucia i snu, lęk, nudności i bóle głowy. Zazwyczaj mijają w ciągu 2 tygodni; czasem utrzymują się 2-3 miesiące lub dłużej. Tempo zmniejszania dawki ustala lekarz prowadzący.
Czy receptę na sertralinę dostanę przez internet?
Możesz złożyć wniosek, jeśli leczenie sertraliną już prowadzi psychiatra i masz dokumentację. Odpowiadasz na pytania wywiadu, lekarz analizuje wniosek, a jeśli czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Wniosek może zostać odrzucony. Rozpoczęcie leczenia, zmiana leku lub pogorszenie samopoczucia wymagają wizyty u psychiatry.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.