receptlab24 · Leki · Citabax
Citabax - karta leku: citalopram, wskazania, ryzyka i zamienniki
Citabax: substancja citalopram, klasa SSRI, kategoria wydania Rp. Zarejestrowane wskazania (ChPL 4.1) są dwa: zaburzenia depresyjne i zespół lęku napadowego, z agorafobią albo bez. Poniżej masz zestawienie pozycja po pozycji: moce, czas do efektu, przeciwwskazania, działania niepożądane, alkohol, zamienniki i recepta.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Citabax
- Substancja czynna
- Citalopramum
- Obszar
- selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-11-08
CTB-01. Co to za lek: skład, grupa, mechanizm
Substancja czynna: citalopram (INN Citalopramum). Kod ATC: N06AB04. Grupa: leki przeciwdepresyjne, SSRI. Podmiot odpowiedzialny: Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o. Postać: tabletki powlekane.
Mechanizm opisany w ChPL 5.1 jest wąski. Citalopram hamuje wychwyt zwrotny serotoniny (5-HT) i ma minimalny albo żaden wpływ na wychwyt noradrenaliny, dopaminy i GABA. Nie ma istotnego powinowactwa do receptorów histaminowych, benzodiazepinowych ani opioidowych. Długie stosowanie, wg tego samego punktu, nie prowadzi do tolerancji na hamowanie wychwytu 5-HT.
Okres półtrwania wynosi około 1,5 doby. Stan stacjonarny w osoczu lek osiąga po 1-2 tygodniach. U osób po 65. roku życia okres półtrwania jest dłuższy: 1,5-3,75 doby. To lek do stosowania codziennego przez dłuższy czas, a nie tabletka doraźna na gorszy dzień.
Escitalopram, substancja leków takich jak Depralin, to aktywny enancjomer citalopramu (ChPL 4.5). Mimo bliskiego pokrewieństwa to inna substancja z osobną charakterystyką. Pozostałe leki tej klasy zebraliśmy w zestawieniu grupy SSRI.
CTB-02. Wskazania z ChPL 4.1: na co jest Citabax
ChPL wymienia dwa wskazania. Wszystko poza nimi nie jest wskazaniem rejestracyjnym tego produktu.
- Zaburzenia depresyjne. Więcej o samym schorzeniu: depresja - objawy i leczenie.
- Zespół lęku napadowego, niezależnie od tego, czy towarzyszy mu agorafobia. Chodzi o nawracające napady paniki. Jak wygląda sam napad: atak paniki krok po kroku.
CTB-03. Moce i opakowania: Citabax 10, 20 i 40
W obrocie są trzy moce Citabaxu. Liczba w nazwie oznacza zawartość citalopramu w jednej tabletce powlekanej.
| Produkt | Zawartość | Opakowania zarejestrowane w ChPL 6.5 |
|---|---|---|
| Citabax 10 | tabletka powlekana z 10 mg citalopramu | opakowania po 14, 28 lub 56 tabletek |
| Citabax 20 | tabletka powlekana z 20 mg citalopramu | opakowania po 14, 28 lub 56 tabletek |
| Citabax 40 | tabletka powlekana z 40 mg citalopramu | opakowania po 14, 28 lub 56 tabletek |
CTB-04. Kiedy zaczyna działać i ile trwa leczenie
Którą moc dostajesz i jak ją przyjmujesz, ustala lekarz; schematów dawkowania tu nie podajemy. Odrębne reguły ChPL przewiduje w trzech grupach: wiek powyżej 65 lat, choroba wątroby, słaby metabolizm przez CYP2C19. Tabletkę można przyjąć o dowolnej porze dnia, z posiłkiem lub bez, popijając wodą.
Czasy podane w ChPL 4.2 i 4.4:
- depresja: działanie przeciwdepresyjne zwykle po 2-4 tygodniach leczenia;
- depresja, długość kuracji: przeważnie 6 miesięcy albo więcej, jako ochrona przed nawrotem;
- lęk napadowy: szczyt skuteczności przypada na około 3. miesiąc leczenia;
- lęk paradoksalny: na początku leczenia lęku napadowego objawy lękowe mogą się nasilić i zwykle ustępują samoistnie po 14 dniach.
CTB-05. Pierwsze tygodnie: na co uważać
Objawy niepożądane często wyprzedzają poprawę nastroju. ChPL lokuje ich szczyt w tygodniach 1-2. Na ogół wyraźnie maleją razem z cofaniem się depresji.
Okres podwyższonej czujności to start terapii i każda zmiana dawki: lęk, niepokój i myśli samobójcze mogą wtedy chwilowo narosnąć. Najsilniej dotyczy to pacjentów, którzy nie skończyli 25 lat. Widzisz takie objawy u siebie lub u kogoś bliskiego? Natychmiast zgłoś się do lekarza; gdy życie jest bezpośrednio zagrożone, wybierz 112.
Może też pojawić się akatyzja: przykry niepokój ruchowy, przy którym trudno usiedzieć lub ustać w miejscu. Jest najbardziej prawdopodobna w pierwszych tygodniach. Zgłoś ją lekarzowi, bo według ChPL zwiększanie dawki może wtedy szkodzić.
Dla osób niepełnoletnich (poniżej 18 lat) ChPL zastrzega: nie należy stosować Citabaxu. W badaniach u młodych pacjentów leczonych lekami przeciwdepresyjnymi częściej niż przy placebo obserwowano zachowania samobójcze i wrogość.
CTB-06. Przeciwwskazania i leki, z którymi nie wolno łączyć
ChPL 4.3 wymienia sytuacje, w których citalopram jest przeciwwskazany. To nie są zalecenia ostrożności, tylko zakaz stosowania:
- nadwrażliwość na citalopram lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- inhibitory MAO, w tym moklobemid, a selegilina w dawkach określonych w ChPL, oraz okres po odstawieniu inhibitorów MAO wskazany w ChPL; przy łączeniu SSRI z inhibitorami MAO opisano ciężkie, czasem śmiertelne reakcje;
- linezolid, antybiotyk; wyjątek stanowi sytuacja, gdy pacjent jest ściśle obserwowany, a ciśnienie tętnicze monitorowane;
- stwierdzone wydłużenie odstępu QT lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT;
- jednoczesne przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT: m.in. leków przeciwarytmicznych klasy IA i III, pochodnych fenotiazyny, pimozydu, haloperydolu, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, części antybiotyków i leków przeciwhistaminowych.
CTB-07. Interakcje i badania kontrolne
Z powodu ryzyka zaburzeń rytmu serca przeciwwskazane jest też łączenie z hydroksyzyną. Dokumenty EMA dla hydroksyzyny wymieniają citalopram wprost wśród leków, z którymi jej stosowanie jest przeciwwskazane, bo razem zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca. Jeśli masz w domu hydroksyzynę na lęk, nie przyjmuj jej razem z Citabaxem i powiedz o niej lekarzowi prowadzącemu.
Citabaxu nie należy stosować razem z innymi lekami serotoninergicznymi: tryptanami (np. sumatryptan), opioidami (w tym tramadolem) i tryptofanem, ani z preparatami z dziurawcem zwyczajnym. Połączenie z lekami serotoninergicznymi grozi zespołem serotoninowym: gorączką, sztywnością i drżeniem mięśni, splątaniem i silnym pobudzeniem. Ostrożności wymagają leki przeciwzakrzepowe, NLPZ i kwas acetylosalicylowy (ryzyko krwawień), lit, omeprazol i inne inhibitory CYP2C19 oraz metoprolol.
Pozycja laboratoryjna: hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu i według ChPL powinny zostać wyrównane przed rozpoczęciem leczenia. Przy stabilnej chorobie serca należy rozważyć EKG. Jak czytać wyniki elektrolitów i innych oznaczeń, opisujemy w pozycji panel oznaczeń krwi.
ChPL każe unikać leku przy nieustabilizowanej padaczce. Kontroli wymagają też cukrzyca, jaskra z zamkniętym kątem i choroba afektywna dwubiegunowa (ryzyko fazy maniakalnej).
CTB-08. Skutki uboczne Citabaxu według częstości (ChPL 4.8)
Działania niepożądane citalopramu są na ogół łagodne i przemijające. Zależność od dawki ChPL opisuje dla: nudności, biegunki, senności, bezsenności, suchości w ustach, pocenia się i zmęczenia.
- kołatanie serca z zawrotami głowy lub omdleniem: pilny kontakt z lekarzem; przy objawach niemiarowości ChPL przewiduje odstawienie leku i EKG;
- objawy zespołu serotoninowego, drgawki, nietypowe krwawienia lub siniaki, objawy manii: kontakt z lekarzem od razu;
- hiponatremia: częściej u starszych kobiet i u osób przyjmujących leki moczopędne;
- zaburzenia seksualne: ChPL odnotowuje przypadki, w których utrzymywały się mimo odstawienia SSRI.
| Częstość wg ChPL | Działania niepożądane citalopramu |
|---|---|
| Bardzo często: powyżej 1 przypadku na 10 leczonych | nudności i zaparcia, suchość ust, nadmierna potliwość, ból głowy, drżenie, osłabienie, a także senność albo przeciwnie bezsenność |
| Często, u 1-10 na 100 osób | psychika i układ nerwowy: pobudzenie, nerwowość, lęk, nietypowe sny, kłopoty z koncentracją, osłabione libido, zawroty głowy, mrowienia; zmysły: zmiany smaku, zaburzenia widzenia, szum w uszach; serce: kołatanie; przewód pokarmowy: wymioty, biegunka; apetyt: spadek, z utratą masy ciała; skóra: świąd; mięśnie i stawy: bóle; sfera seksualna: impotencja, zaburzenia wytrysku; ogólnie: zmęczenie |
| Niezbyt często, u 1-10 na 1000 osób | większy apetyt i przyrost masy ciała, omdlenia, drgawki, rozszerzenie źrenic, zwolnienie akcji serca, pokrzywka, wypadanie włosów, agresja, omamy, mania |
| Rzadko, u 1-10 na 10 000 osób | zespół serotoninowy, hiponatremia (niski poziom sodu), krwotoki, zapalenie wątroby |
| Częstość nieznana | torsade de pointes i inne komorowe arytmie, wydłużony odstęp QT; myśli oraz zachowania samobójcze; krwawienia z przewodu pokarmowego |
CTB-09. Citabax a alkohol, prowadzenie auta i ciąża
Alkohol. Interakcji między citalopramem a alkoholem w badaniach nie stwierdzono. Zalecenie ChPL 4.5 pozostaje jednak jednoznaczne: przy lekach SSRI alkoholu należy unikać. Brak interakcji w badaniu nie znosi tego zalecenia.
Auto i maszyny. Wpływ citalopramu na prowadzenie pojazdów ChPL 4.7 ocenia jako niewielki lub umiarkowany. Zaburzenia uwagi i koncentracji mogą wynikać z leku, z choroby albo z obu naraz. Senność i zawroty głowy są na liście częstych działań niepożądanych.
Ciąża. W ciąży citalopramu się nie stosuje, poza sytuacją bezwzględnej konieczności i po starannym zważeniu korzyści wobec ryzyka. Noworodka matki leczonej w późnej ciąży trzeba obserwować. Przetrwałe nadciśnienie płucne noworodka po ekspozycji na SSRI w ciąży, szczególnie w jej końcowej fazie: około 5 przypadków na 1000 ciąż; w populacji ogólnej 1-2 na 1000. W ciąży należy unikać nagłego odstawienia, więc zgłoś ciążę lekarzowi prowadzącemu.
Karmienie piersią. Citalopram przenika do mleka w niewielkich ilościach. Decyzja wymaga rozważenia korzyści karmienia i możliwych działań niepożądanych u dziecka.
CTB-10. Czy Citabax uzależnia i czy to psychotrop
Status prawny: wykaz substancji psychotropowych nie obejmuje citalopramu, a kategoria wydania Citabaxu to standardowe Rp. Recepty nie obejmuje więc 30-dniowy termin realizacji przewidziany dla substancji psychotropowych.
W mowie potocznej słowo „psychotrop” obejmuje każdy lek wpływający na psychikę, więc w tym znaczeniu Citabax się w nim mieści. ChPL 4.7 omawia go w kontekście leków psychotropowych, które mogą zaburzać uwagę i koncentrację.
Uzależnienie: ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych. Opisuje za to objawy odstawienia. Dane z badania klinicznego: po odstawieniu citalopramu zdarzenia niepożądane zgłosiło 40% pacjentów, przy kontynuacji leczenia 20%.
Lista najczęstszych objawów odstawienia: zawroty głowy i mrowienia, bezsenność i intensywne sny, pobudzenie albo lęk, nudności, drżenie, potliwość, ból głowy, kołatanie serca, drażliwość. Start: przeważnie w ciągu pierwszych dni. Czas trwania: najczęściej do 2 tygodni, u niektórych osób 2-3 miesiące albo dłużej. Z tego powodu Citabax wycofuje się stopniowo, w tempie ustalonym z lekarzem, nigdy z dnia na dzień.
CTB-11. Zamienniki i cena: gdzie to sprawdzić
Definicja: zamiennik ma identyczną substancję czynną, moc i postać. Rejestr URPL wykazuje w obrocie m.in. takie produkty z citalopramem: Pram, Oropram, Citronil, Citaxin, Citalopram Vitabalans, Citalopram Medreg, Cital, Cipramil, Aurex.
Nawet przy wspólnej substancji czynnej leki potrafią mieć inne wskazania, inne moce i inny skład substancji pomocniczych. Zmianę na inną substancję, np. escitalopram, ustala wyłącznie lekarz.
Na cenę wpływają trzy zmienne: moc, liczba tabletek w opakowaniu i refundacja. Bieżącą odpłatność podaje apteka oraz wykaz leków refundowanych, który ogłasza Minister Zdrowia. Kwot tu nie podajemy, bo zmieniają się wraz z wykazem.
Citabaxu nie kupisz bez recepty. Tabletki z nielegalnych źródeł to ryzyko podróbki o nieznanym składzie i mocy.
CTB-12. Recepta na Citabax: wizyta i kontynuacja online
Rozpoznanie i dobór pierwszego leku przeciwdepresyjnego należą do psychiatry na wizycie. Tam też zapada decyzja o zmianie mocy, zmianie leku i zakończeniu leczenia.
Gdy leczenie już trwa i masz jego dokumentację, receptę na kontynuację możesz uzyskać przez wniosek o e-receptę psychiatryczną. Etapy: 1) wypełniasz formularz z wywiadem, 2) lekarz ocenia wniosek, 3) ewentualne dopytania idą przez czat. Nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Rozmów wideo i telefonicznych nie oferujemy; nowego leczenia też nie rozpoczynamy.
Podstawa prawna to ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 42 ust. 2. Przepis pozwala wystawić bez badania pacjenta receptę potrzebną do kontynuacji leczenia, gdy stan zdrowia udokumentowany w dokumentacji medycznej to uzasadnia. Wniosek rozstrzyga lekarz, a odmowa jest możliwa, przykładowo przy niekompletnej dokumentacji lub nasileniu objawów. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Maksymalny termin realizacji e-recepty: 365 dni. Krótsze limity: antybiotyki 7 dni, środki odurzające i substancje psychotropowe 30 dni. W aptece jednorazowo otrzymasz najwyżej ilość na 120 dni stosowania (art. 96a Prawa farmaceutycznego).
Jeśli lekarz prowadzący zlecił badania kontrolne, miej aktualne wyniki pod ręką. Co zwykle obejmuje taki zestaw, opisujemy w pozycji badania kontrolne przy lekach stałych.
Karta substancji czynnej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Citabax (URPL)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Citabax. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Citabax podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Citabax
Citabax: na jakie rozpoznania jest zarejestrowany?
ChPL rejestruje Citabax w dwóch wskazaniach: zaburzenia depresyjne i lęk napadowy, z towarzyszącą agorafobią albo bez niej. Dla pacjentów przed 18. rokiem życia lek nie jest przeznaczony. Przyjmuje się go codziennie przez dłuższy czas, a nie doraźnie. O tym, czy pasuje do Twojego rozpoznania, decyduje psychiatra na podstawie wywiadu i badania.
Citabax a psychotrop: jak to wygląda formalnie?
Formalnie nie jest psychotropem. Citalopram nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, a Citabax ma zwykłą kategorię Rp. Recepty nie obejmuje więc 30-dniowy termin realizacji przewidziany dla substancji psychotropowych. Potocznie lek działający na nastrój bywa nazywany psychotropem i w tym sensie Citabax nim jest: to lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI.
Czy od Citabaxu można się uzależnić?
ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych citalopramu, ale opisuje częste objawy odstawienia. W badaniu klinicznym po przerwaniu leczenia zdarzenia niepożądane miało 40% pacjentów wobec 20% kontynuujących terapię. Typowe są zawroty głowy, mrowienia, zaburzenia snu, lęk i nudności. Zwykle mijają w ciągu 2 tygodni, rzadziej trwają miesiącami, dlatego lek odstawia się stopniowo z lekarzem.
Co może zastąpić Citabax, gdy nie ma go w aptece?
Zamiennikiem jest inny lek z citalopramem w tej samej mocy i postaci. Przykłady z obrotu: Cipramil, Oropram, Aurex, Citronil, Pram, Cital i Citaxin. Farmaceuta sprawdzi dostępne odpowiedniki na podstawie recepty. Escitalopram, np. Depralin, nie jest zamiennikiem w aptece, bo to inna substancja. Przejście na niego ustala lekarz.
Alkohol w trakcie leczenia Citabaxem: wolno czy nie?
Nie. Badania nie wykazały interakcji citalopramu z alkoholem, jednak ChPL wprost każe unikać picia alkoholu w czasie stosowania leków z grupy SSRI. Brak interakcji w badaniu nie znosi tego zalecenia. Dodatkowo wśród częstych objawów niepożądanych leku są senność oraz zawroty głowy. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu, bo ma to znaczenie dla oceny leczenia.
Kiedy widać pierwsze efekty Citabaxu?
Depresja: poprawy nastroju spodziewaj się zazwyczaj po 2-4 tygodniach przyjmowania. Przy lęku napadowym na pełny efekt czeka się około 3 miesięcy. Na początku mogą nasilić się lęk i działania niepożądane; w lęku napadowym paradoksalne nasilenie lęku zwykle mija po 14 dniach. Aby nie dopuścić do nawrotu depresji, terapię prowadzi się przeważnie przez pół roku albo dłużej.
Czy Citabax można brać razem z hydroksyzyną?
Nie, to połączenie jest przeciwwskazane. Dokumenty EMA dla hydroksyzyny wymieniają citalopram wprost wśród leków, z którymi jej podanie zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. ChPL Citabaxu również zakazuje łączenia z lekami wydłużającymi odstęp QT. Jeśli masz przepisane oba leki, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, zanim przyjmiesz kolejną tabletkę któregoś z nich.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.