receptlab24 · Leki · Elicea
Elicea pod lupą: escitalopram (SSRI) w depresji i zaburzeniach lękowych
Elicea to lek z escitalopramem, selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Zakres wskazań w ChPL: 5 pozycji, od epizodu dużej depresji przez trzy zaburzenia lękowe po ZOK. Kategoria wydania to Rp. Escitalopramu nie ma w wykazie substancji psychotropowych.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Elicea
- Substancja czynna
- Escitalopramum
- Obszar
- selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-11-01
ELC/01 Profil leku: substancja, grupa, producent
Substancja czynna: escitalopram. Grupa: leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, kod ATC N06AB10. Podmiot odpowiedzialny: Krka, d.d., Novo mesto.
Mechanizm według ChPL (pkt 5.1): escitalopram blokuje wychwyt zwrotny serotoniny (5-HT). Receptory dopaminowe, histaminowe, muskarynowe, benzodiazepinowe i opioidowe wiąże słabo albo wcale. Według ChPL to właśnie blokada wychwytu serotoniny wyjaśnia efekt kliniczny.
Więcej o samej substancji, niezależnie od nazwy handlowej, znajdziesz w karcie escitalopramu. Porównanie z innymi lekami tej grupy: przegląd leków SSRI.
ELC/02 Pięć wskazań zapisanych w punkcie 4.1
Wiek poniżej 18 lat: według ChPL Elicei nie należy stosować w tej grupie. W badaniach u dzieci i młodzieży leczonych lekami przeciwdepresyjnymi zachowania samobójcze i wrogość pojawiały się częściej niż przy placebo.
- Epizody dużej depresji. Tło choroby: depresja, objawy i rozpoznanie.
- Lęk paniczny, czyli nawracające napady lęku, zarówno z agorafobią, jak i bez.
- Fobia społeczna. ChPL podkreśla, że to ściśle zdefiniowane rozpoznanie, nie nadmierna nieśmiałość. Farmakoterapię uzasadnia dopiero istotne utrudnienie w pracy i życiu towarzyskim.
- Zaburzenie lękowe uogólnione.
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (ZOK). Więcej: natręctwa i ich leczenie.
ELC/03 Postacie i moce w obrocie
Moc i liczbę tabletek ustala lekarz, osobno dla każdego wskazania, wieku i wydolności wątroby. Ta karta nie podaje schematu dawkowania.
Laktoza w składzie wyklucza tabletki powlekane u osób z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy albo zaburzonym wchłanianiem glukozy-galaktozy.
| Postać | Moce | Uwagi |
|---|---|---|
| Elicea, tabletki powlekane | 5 mg, 10 mg, 20 mg | zawierają laktozę |
| Elicea, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg | rejestr URPL wymienia także nazwę Elicea Q-Tab |
ELC/04 Kiedy widać efekt: liczby z ChPL
W lęku panicznym na początku może dojść do paradoksalnego nasilenia lęku. Według ChPL zwykle mija ono w ciągu dwóch tygodni dalszego leczenia. Jeśli objawy przybierają na sile, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
- Depresja: działanie przeciwdepresyjne pojawia się zazwyczaj w ciągu 2-4 tygodni. Utrwalenie: minimum 6 miesięcy leczenia, licząc od ustąpienia objawów.
- Fobia społeczna: objawy ustępują zwykle po 2-4 tygodniach. Dla trwałej odpowiedzi zaleca się 12 tygodni leczenia.
- Lęk paniczny: pełnię skuteczności ChPL wiąże z mniej więcej 3 miesiącami leczenia, a cała kuracja trwa kilka miesięcy.
- Zaburzenie lękowe uogólnione i ZOK: skutek i dalsze leczenie lekarz ocenia regularnie. ZOK to choroba przewlekła.
ELC/05 Działania niepożądane: częstość z tabeli 4.8
Najwięcej objawów niepożądanych pojawia się w pierwszym lub drugim tygodniu. Potem ich częstość i nasilenie zwykle maleją.
- Bardzo często (co najmniej 1 na 10): ból głowy, nudności.
- Często (1 na 100 do 1 na 10), przewód pokarmowy: biegunka, zaparcia, wymioty, suchość w ustach; do tego zmiana łaknienia i przyrost masy ciała.
- Często, układ nerwowy i psychika: zawroty głowy, drżenie, parestezje, bezsenność albo senność, lęk, niepokój, nietypowe sny.
- Często, sfera seksualna i inne: słabszy popęd, brak orgazmu u kobiet, impotencja i zaburzenia wytrysku u mężczyzn, nadmierne pocenie, bóle stawów i mięśni, zapalenie zatok, ziewanie, zmęczenie, gorączka.
- Niezbyt często (1 na 1000 do 1 na 100): szybsze tętno, omdlenia, szumy uszne, szerokie źrenice, zaburzenia smaku, bruksizm, napady paniki, splątanie, pobudzenie, krwawienie z nosa albo z przewodu pokarmowego, pokrzywka, świąd, wypadanie włosów.
- Rzadko: reakcja anafilaktyczna, agresja, omamy, zespół serotoninowy, zwolnienie tętna.
ELC/06 Bezpieczeństwo: serce, krwawienia, sód i pierwsze tygodnie
Odstęp QT. Escitalopram wydłuża odstęp QT zależnie od dawki. Przeciwwskazaniem jest rozpoznane wydłużenie QT lub wrodzony zespół długiego QT. U osób z przewlekłą chorobą serca ChPL każe rozważyć EKG przed startem leczenia; niedobory potasu i magnezu wyrównuje się wcześniej.
Krwawienia. Ryzyko rośnie przy doustnych lekach przeciwzakrzepowych, kwasie acetylosalicylowym i NLPZ. Hiponatremia zdarza się rzadko, częściej u osób starszych i z marskością wątroby.
Myśli samobójcze. Okres szczególnej obserwacji według ChPL: start leczenia i każda zmiana dawki. Ryzyko zachowań samobójczych przy lekach przeciwdepresyjnych było wyższe u osób przed 25. rokiem życia. Gdy narasta lęk, pojawia się akatyzja (przymus ruchu, niemożność usiedzenia) albo myśli o samookaleczeniu, kontaktuj się z lekarzem bez czekania; przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń na 112.
Przy niekontrolowanej padaczce leków SSRI według ChPL należy unikać, a pierwszy napad drgawek albo ich częstsze napady to powód do przerwania leczenia, więc zgłoś je lekarzowi od razu. Ostrożności wymagają też kontrolowana padaczka, mania w wywiadzie, cukrzyca i jaskra z zamkniętym kątem. Zaburzenia funkcji seksualnych mogą w pojedynczych przypadkach utrzymywać się po odstawieniu leku.
ELC/07 Połączenia przeciwwskazane i ostrożne
Ta sama zasada działa w drugą stronę: ChPL hydroksyzyny wyklucza ją u pacjenta, który przyjmuje jakikolwiek lek wydłużający QT. To reguła, nie ranking leków: o każdym połączeniu decyduje lekarz, który zna pełną listę Twoich preparatów.
- Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO: przeciwwskazane. Odstępy z ChPL: 14 dni od odstawienia takiego inhibitora do startu escitalopramu i co najmniej 7 dni w odwrotnym kierunku.
- Moklobemid i linezolid: przeciwwskazane z powodu ryzyka zespołu serotoninowego.
- Leki wydłużające QT: przeciwwskazane. Z nazwy ChPL Elicei wskazuje tu m.in. hydroksyzynę, pimozyd, haloperydol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz antyarytmiki klas IA i III.
- Tryptany, tramadol i inne opioidy, tryptofan, lit, ziele dziurawca: możliwy zespół serotoninowy albo nasilenie działań niepożądanych.
- Omeprazol, cymetydyna, flukonazol, fluwoksamina: mogą zwiększać stężenie escitalopramu.
ELC/08 Elicea a alkohol, prowadzenie auta, ciąża
Alkohol. ChPL nie przewiduje interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej escitalopramu z alkoholem. Odradza jednak picie w czasie leczenia, tak samo jak przy innych lekach psychotropowych.
Jazda i maszyny. W badaniach escitalopram nie pogarszał sprawności umysłowej ani psychoruchowej. ChPL przypomina jednak, że lek psychoaktywny może zaburzyć ocenę sytuacji, i zaleca uprzedzić o tym pacjenta. Oceń swoją reakcję, zwłaszcza w pierwszych tygodniach i przy senności.
Ciąża. Stosowanie tylko przy bezwzględnej konieczności, po zestawieniu korzyści z ryzykiem. Nagłego odstawienia w ciąży trzeba unikać. Karmienie piersią: ChPL go w trakcie leczenia nie zaleca.
ELC/09 Uzależnienie, odstawienie i status psychotropu
Status prawny: escitalopramu nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a URPL przypisuje mu kategorię Rp. Potocznie bywa nazywany psychotropem, bo działa na nastrój i lęk, ale przepisy dla grup II-P, III-P i IV-P go nie dotyczą.
ChPL nie opisuje uzależnienia ani nadużywania escitalopramu. Opisuje za to zespół odstawienny. Dane z badań: zdarzenia po przerwaniu leczenia u ok. 25% pacjentów na escitalopramie i u 15% na placebo.
Najczęściej są to zawroty głowy, mrowienie lub wrażenie porażenia prądem, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenie, pocenie, kołatanie serca i drażliwość. Czas trwania: przeważnie do dwóch tygodni, czasem dwa-trzy miesiące albo dłużej. Dlatego leku nie odstawia się nagle, a tempo zmniejszania dawki ustala lekarz.
ELC/10 Zamienniki z escitalopramem i odpłatność
Odpowiednik to lek z tą samą substancją. Escitalopram jest w obrocie m.in. jako Escitil, Mozarin, Depralin, Aciprex, Lexapro, Pramatis i Nexpram. Istnieją też krople doustne. Opis jednego z nich: Mozarin w osobnej karcie.
Inne produkty tej samej substancji mogą różnić się mocami, postacią i listą wskazań. Zmianę preparatu ustala lekarz. Ceny tu nie znajdziesz. Status refundacji: obwieszczenie Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo pytanie w aptece.
ELC/11 Przed wnioskiem o kolejną receptę: lista kontrolna
- Dokument od psychiatry z rozpoznaniem oraz nazwą i mocą leku: karta wizyty, wypis albo zaświadczenie.
- Pełna lista leków i suplementów, łącznie z zielem dziurawca i lekami na ból lub migrenę kupowanymi samodzielnie.
- Informacja o chorobach serca, padaczce, cukrzycy, jaskrze, ciąży albo karmieniu piersią.
- Wynik EKG, jeśli był wykonany z powodu choroby serca. Inne kontrole przy leczeniu przewlekłym opisuje strona badania kontrolne przy lekach stałych.
ELC/12 Recepta na Eliceę i wniosek o kontynuację
U nas: wypełniasz formularz z wywiadem i dołączasz dokumentację dotychczasowego leczenia. Wniosek czyta lekarz; jeśli czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Obsługujemy wyłącznie kontynuację leczenia już prowadzonego. Diagnozę i wybór pierwszego leku przeciwdepresyjnego zostawiamy psychiatrze, który bada pacjenta na wizycie.
Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Jak przebiega procedura: wniosek o e-receptę psychiatryczną.
Elicei nie kupisz bez recepty. Preparaty z nielegalnego obrotu mogą być podrobione i mieć inny skład niż deklarowany.
- Kategoria wydania: Rp, dla obu postaci.
- Ważność e-recepty: ustawowy pułap to 365 dni (art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego). Krótsze, osobne limity ustawa daje antybiotykom (7 dni) oraz lekom ze środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi (30 dni).
- Kontynuacja bez badania: art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza dopuszcza ją, gdy stan zdrowia pacjenta odzwierciedlony w dokumentacji to uzasadnia.
Karta substancji czynnej
Inne preparaty z tą substancją
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Elicea (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Elicea (URPL)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escitil, escitalopram (URPL)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Elicea. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Elicea podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Elicea
Elicea: przy jakich rozpoznaniach ma zastosowanie?
ChPL wymienia pięć: duża depresja, lęk paniczny (z agorafobią albo bez), fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne. Dotyczy to dorosłych: u osób poniżej 18 lat ChPL zastrzega, że leku nie należy stosować. Rozpoznanie stawia psychiatra i to on dobiera lek oraz dawkę.
Czy Elicea to psychotrop i czy grozi uzależnieniem?
Prawnie nie: escitalopramu nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a kategoria wydania to Rp. Nazwa psychotrop pada potocznie, bo lek działa na nastrój. Uzależnienia ChPL nie opisuje, za to opisuje objawy po odstawieniu, zgłaszane przez ok. jedną czwartą badanych na escitalopramie. Kończenie leczenia planuje więc lekarz, stopniowo.
Jakie leki mają ten sam skład co Elicea?
Escitalopram zawierają m.in. Escitil, Mozarin, Depralin, Aciprex, Lexapro, Pramatis i Nexpram. Różnią się mocami i postaciami, a część także zakresem wskazań. O zmianie preparatu decyduje lekarz. Czy dany odpowiednik jest refundowany, pokaże aktualne obwieszczenie refundacyjne albo farmaceuta.
Czy w trakcie leczenia Eliceą można pić alkohol?
Nie jest to zalecane. Według ChPL interakcji escitalopramu z alkoholem się nie spodziewa, a mimo to picia w trakcie leczenia nie rekomenduje. Alkohol sam pogarsza nastrój i sen, a przy depresji i lęku może utrudnić ocenę, czy lek działa. Jeśli zdarza Ci się pić regularnie, powiedz o tym lekarzowi.
Ile tygodni trzeba czekać, zanim Elicea zacznie pomagać?
Depresja: zwykle 2-4 tygodnie. Fobia społeczna: poprawa najczęściej po 2-4 tygodniach. Lęk paniczny: pełny efekt po około 3 miesiącach. U części osób z lękiem panicznym lęk na początku leczenia bywa nawet silniejszy. ChPL opisuje to jako reakcję przejściową, która zwykle mija w ciągu dwóch tygodni. Pierwszy tydzień to za wcześnie na ocenę, a przerwanie leku omów najpierw z lekarzem prowadzącym.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.