receptlab24 · Leki · Paroksetyna
Karta substancji: paroksetyna, lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI
Paroksetyna: substancja przeciwdepresyjna z klasy SSRI, czyli leków wybiórczo hamujących wychwyt zwrotny serotoniny. Kategoria wydania: Rp. Zakres wskazań w ChPL to sześć pozycji: PTSD, OCD, fobia społeczna, lęk uogólniony, lęk napadowy (zaburzenie lękowe z napadami lęku) i depresja w postaci ciężkiego epizodu. Lek nie jest psychotropem w rozumieniu przepisów, ale jego odstawienie wymaga planu z lekarzem, bo objawy odstawienia są przy nim częste.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Paroksetyna
- Substancja czynna
- Paroxetinum
- Obszar
- selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-11-18
PRX-01. Profil substancji: co to jest paroksetyna
Paroksetyna (łac. Paroxetinum) ma kod ATC N06AB05. Należy do leków z grupy SSRI, ale ChPL podkreśla, że chemicznie nie jest spokrewniona z lekami trójpierścieniowymi ani czteropierścieniowymi.
Kategoria wydania w URPL: Rp. Wykaz substancji psychotropowych jej nie obejmuje, dlatego obowiązuje standardowa recepta. ChPL zaleca przyjmowanie raz na dobę, rano, podczas jedzenia; tabletkę połyka się w całości, bez żucia.
- Tabletki: 20 mg.
- Tabletki powlekane: 20 i 40 mg.
- Dawkę i każdą jej zmianę ustala lekarz; karta nie podaje schematów.
PRX-02. Sześć wskazań rejestracyjnych i skuteczność
Skuteczność długotrwała, dane z ChPL. Depresja, 52-tygodniowe badanie nad zapobieganiem nawrotom: 12% nawrotów w grupie paroksetyny, 28% w grupie placebo. W 24-tygodniowym badaniu w zaburzeniu lękowym z napadami lęku nawroty dotyczyły 5% osób na paroksetynie i 30% na placebo. W OCD różnicę wykazało jedno z trzech badań (38% wobec 59% nawrotów). Dla PTSD, lęku uogólnionego i fobii społecznej dowody długotrwałej skuteczności są niewystarczające, więc w tych rozpoznaniach ChPL zaleca okresowo sprawdzać, czy terapia nadal jest potrzebna.
Co lepsze: sertralina czy paroksetyna? ChPL nie zawiera takiego rankingu i ta karta go nie tworzy. Obie substancje to SSRI, a wybór zależy od rozpoznania, chorób współistniejących, przyjmowanych leków i planów dotyczących ciąży. Profil drugiej substancji opisuje karta sertralina: wskazania i działanie.
Pacjenci przed 18. rokiem życia: paroksetyny nie należy stosować. Badania u dzieci i młodzieży nie potwierdziły skuteczności, za to pokazały częstsze zachowania samobójcze i wrogość.
- Ciężki epizod depresji.
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD).
- Lęk napadowy, z agorafobią albo bez agorafobii.
- Fobia społeczna.
- Zaburzenie lękowe uogólnione.
- Zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD).
PRX-03. Mechanizm i czas do efektu
Mechanizm: silne, wybiórcze blokowanie wychwytu zwrotnego serotoniny przez neurony mózgu. Ma niewielkie powinowactwo do receptorów adrenergicznych, dopaminowych, histaminowych i muskarynowych. Okres półtrwania jest zmienny, najczęściej wynosi około jednej doby.
Oś czasu w depresji (ChPL): pierwsza poprawa zwykle po 1. tygodniu, wyraźna od 2. tygodnia. Lekarz ocenia odpowiedź w ciągu 3-4 tygodni od startu. Depresję leczy się co najmniej 6 miesięcy, a OCD i zaburzenie lękowe z napadami lęku kilka miesięcy lub dłużej.
Start terapii to okres podwyższonej czujności. W lęku napadowym objawy potrafią początkowo się zaostrzyć. Do tego w pierwszych tygodniach możliwa jest akatyzja: uczucie wewnętrznego niepokoju, przy którym trudno usiedzieć lub ustać w miejscu. Zgłoś ją lekarzowi.
PRX-04. Ostrzeżenie dotyczące myśli samobójczych
Okres ryzyka: start leczenia oraz każda korekta dawki. Wtedy mogą chwilowo narastać lęk, niepokój i myśli samobójcze, najsilniej u pacjentów młodszych niż 25 lat. Zbiorcza analiza badań: dorośli w wieku 18-24 lata leczeni paroksetyną mieli zachowania samobójcze w 2,19% przypadków, ich rówieśnicy na placebo w 0,92%.
Narastający lęk, pobudzenie lub myśli samobójcze to sygnał do natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia: 112. ChPL zaleca, by bliscy też obserwowali nietypowe zmiany zachowania, zwłaszcza na początku terapii.
PRX-05. Działania niepożądane: lista z częstością
Według ChPL część działań niepożądanych z czasem słabnie i pojawia się rzadziej, a zwykle nie są one powodem do przerwania leczenia.
- Bardzo częste, czyli u 1 na 10 osób lub więcej: zaburzenia seksualne, nudności.
- Częste, czyli u 1-10 osób na 100. Przewód pokarmowy: suchość w ustach, wymioty, biegunka, zaparcia. Metabolizm: przyrost masy ciała, słabszy apetyt, wyższy cholesterol. Układ nerwowy: ból i zawroty głowy, drżenie, senność albo bezsenność, pobudzenie, nietypowe sny, gorsza koncentracja. Inne: nieostre widzenie, ziewanie, nadmierne pocenie, osłabienie.
- Niezbyt często: nieprawidłowe krwawienia (głównie skóra i błony śluzowe), splątanie, omamy, rozszerzenie źrenic, przyspieszenie akcji serca, wysypka, świąd, zatrzymanie lub nietrzymanie moczu.
- Rzadziej: zespół serotoninowy, reakcje maniakalne, napady drgawkowe (poniżej 0,1% leczonych) oraz hiponatremia, czyli niski poziom sodu, typowo w starszym wieku.
PRX-06. Sygnały, które wymagają pilnej reakcji
Osobny punkt dotyczy funkcji seksualnych: ChPL odnotowuje przypadki długotrwałych zaburzeń, które utrzymywały się mimo odstawienia SSRI lub SNRI. Jeśli taki problem się pojawi, powiedz o nim lekarzowi, bo bywa powodem do zmiany leczenia.
- Gorączka, sztywność mięśni, drgawki mięśni, splątanie, silne pobudzenie: możliwy zespół serotoninowy, ChPL każe przerwać lek i pilnie szukać pomocy.
- Objawy manii (wyraźnie podwyższony nastrój, mała potrzeba snu, gonitwa myśli): ChPL nakazuje przerwać paroksetynę, skontaktuj się z lekarzem od razu.
- Napad drgawkowy: lek należy odstawić, wymaga pilnej oceny lekarskiej.
- Ból oka z gorszym widzeniem: podejrzenie ostrej jaskry; ryzyko rośnie, gdy wcześniej rozpoznano jaskrę z wąskim kątem.
- Siniaki bez urazu, krwawienia z nosa lub dziąseł, zwłaszcza przy lekach przeciwzakrzepowych albo NLPZ.
PRX-07. Alkohol, prowadzenie auta, ciąża i karmienie piersią
Alkohol: ChPL rekomenduje rezygnację z niego na cały czas terapii. Paroksetyna nie nasila zaburzeń sprawności wywołanych alkoholem, ale jednoczesne stosowanie nie jest zalecane.
Prowadzenie pojazdów: doświadczenie kliniczne nie wykazało, by paroksetyna pogarszała sprawność poznawczą lub psychomotoryczną. Mimo to ChPL zaleca ostrożność, jak przy każdym leku działającym na psychikę, szczególnie gdy odczuwasz senność lub zawroty głowy.
Ciąża, I trymestr: część badań wskazuje na częstsze wady serca u dziecka po ekspozycji na paroksetynę. Skala: poniżej 2 na 100, przy około 1 na 100 w całej populacji. Stosowanie w ciąży ChPL ogranicza do ścisłych wskazań. U kobiet w ciąży i tych, które ją planują, lekarz powinien rozważyć alternatywne leczenie. Leku nie przerywa się nagle po stwierdzeniu ciąży; decyzję podejmuje lekarz.
Ostatnie tygodnie ciąży: przy SSRI rośnie ryzyko krwotoku poporodowego oraz przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (ok. 5 na 1000 ciąż, w populacji 1-2 na 1000). Dziecko po porodzie trzeba obserwować.
Karmienie piersią: lek przechodzi do mleka w niewielkiej ilości, a u badanych niemowląt jego stężenie było bardzo niskie albo poniżej progu wykrywalności. ChPL dopuszcza rozważenie karmienia.
PRX-08. Uzależnienie a objawy odstawienia: status substancji
Paroksetyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu przepisów. Sprawę uzależnienia ChPL zamyka jednoznacznie: objawy odstawienne nie są dowodem, że paroksetyna powoduje uzależnienie.
Objawy odstawienia są jednak realne. Dane z badań klinicznych: działania niepożądane po przerwaniu terapii zgłosiło 30% pacjentów z grupy paroksetyny i 20% z grupy placebo. Ryzyko zależy według ChPL od czasu trwania terapii, wielkości dawki i tempa jej zmniejszania, dlatego zakończenie leczenia wymaga planu.
PRX-09. Odstawienie, zmiana leku i interakcje
Typowy obraz odstawienia: ból i zawroty głowy, lęk, kłopoty ze snem (z bardzo żywymi snami) oraz zaburzenia czucia, np. mrowienie, szum w uszach czy uczucie wstrząsów jak od prądu. Pojawiają się zwykle w pierwszych dniach po odstawieniu, a bardzo rzadko nawet po pominięciu dawki. Zwykle ustępują w ciągu 2 tygodni; u niektórych utrzymują się 2-3 miesiące albo dłużej.
Nagłego przerwania ChPL każe unikać. Dawkę redukuje się stopniowo, w horyzoncie tygodni albo miesięcy, dopasowanym do pacjenta. Tempo ustala lekarz. Przejście na inny antydepresant także planuje lekarz; szczególnie inhibitor MAO można włączyć dopiero po przerwie od ostatniej dawki paroksetyny.
- Przeciwwskazane: inhibitory MAO, tiorydazyna, pimozyd.
- Zespół serotoninowy, leki podnoszące ryzyko: lit, ziele dziurawca, pozostałe SSRI, tryptany, tramadol oraz inne opioidy. Prekursorów serotoniny (np. L-tryptofanu) z paroksetyną nie należy łączyć.
- Ryzyko krwawień: leki przeciwzakrzepowe, kwas acetylosalicylowy, NLPZ.
- Paroksetyna silnie hamuje enzym CYP2D6, więc podnosi stężenie m.in. atomoksetyny, rysperydonu i metoprololu oraz może osłabiać działanie tamoksyfenu; ChPL zaleca, jeśli to możliwe, unikać łączenia z tamoksyfenem.
- Leki wydłużające odstęp QT: wymagają ostrożności.
PRX-10. Nazwy handlowe i zamienniki
Preparaty paroksetyny w obrocie według karty URPL: Arketis, ParoGen, Paroxetine Aurovitas, Paroxinor, Paxtin, Rexetin, Seroxat i Xetanor. Ta karta opiera się na ChPL produktu Rexetin. Substancja w zamiennikach jest ta sama, natomiast postać (tabletki albo tabletki powlekane) i zestaw mocy bywają różne. Każdą zamianę uzgodnij z lekarzem lub farmaceutą.
PRX-11. Recepta na kontynuację leczenia przez wniosek online
Jeśli paroksetynę przyjmujesz na stałej dawce, a leczenie prowadzi psychiatra, możesz złożyć wniosek o przedłużenie e-recepty w terapii psychiatrycznej. Formularz zawiera wywiad medyczny, a ocenę wniosku przeprowadza lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301). Pytania dodatkowe trafiają na czat. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych.
Tą drogą nie zaczyna się leczenia, nie zmienia dawki i nie planuje odstawienia: to zadanie psychiatry na wizycie. Lekarz może poprosić o dokumentację albo odmówić, na przykład przy pogorszeniu samopoczucia, ciąży lub nowych lekach w wywiadzie.
Grupa leków
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Paroksetyna. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Paroksetyna podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Paroksetyna
Przy jakich zaburzeniach lekarz przepisuje paroksetynę?
Wskazania u dorosłych według ChPL to sześć rozpoznań: depresja (ciężki epizod), OCD, lęk napadowy z agorafobią albo bez niej, fobia społeczna, lęk uogólniony oraz PTSD. Przed 18. rokiem życia paroksetyny nie należy stosować. Wyboru konkretnego leku z grupy SSRI dokonuje psychiatra po rozpoznaniu.
Ile trzeba czekać na działanie paroksetyny?
Depresja: pierwsze zmiany na lepsze zwykle po tygodniu, wyraźniejsze od 2. tygodnia terapii. W ciągu 3-4 tygodni lekarz weryfikuje, czy lek przynosi efekt. Leczenie depresji trwa co najmniej 6 miesięcy, a w OCD i lęku napadowym kilka miesięcy lub dłużej. Przejściowe nasilenie lęku na starcie zgłoś lekarzowi.
Czy objawy po odstawieniu paroksetyny świadczą o uzależnieniu?
Nie. ChPL wyjaśnia, że objawy odstawienne nie są oznaką uzależnienia od leku. Paroksetyna nie figuruje też w wykazie substancji psychotropowych. Same objawy odstawienne zdarzają się jednak często: w badaniach zgłosiło je 30% osób przyjmujących lek i 20% osób na placebo. Z powodu zawrotów głowy, uczucia przechodzącego prądu i kłopotów ze snem terapię kończy się powoli, pod nadzorem lekarza.
Czy paroksetynę można łączyć z alkoholem?
Nie jest to zalecane. ChPL radzi unikać alkoholu przez cały okres leczenia. Choć paroksetyna nie nasila zaburzeń sprawności wywołanych alkoholem, alkohol może pogarszać przebieg depresji i lęku oraz utrudniać ocenę, czy lek działa. Regularne picie zgłoś lekarzowi prowadzącemu; nie rób przerw w leku, żeby się napić.
Czy po paroksetynie można przytyć?
Tak. ChPL umieszcza przyrost masy ciała w kategorii działań częstych, czyli u 1-10 osób na 100 leczonych. Na tej samej liście jest zmniejszenie apetytu i zwiększenie stężenia cholesterolu. Jeśli waga rośnie wyraźnie, omów to z lekarzem; nie przerywaj leku sam, bo nagłe odstawienie paroksetyny często wywołuje objawy odstawienia.
Jak odstawić paroksetynę bez objawów odstawienia?
Wyłącznie z lekarzem i stopniowo. Zgodnie z ChPL leku nie przerywa się z dnia na dzień, a dawkę obniża się w rozłożeniu na tygodnie lub miesiące, w tempie dopasowanym do pacjenta. Dolegliwości po odstawieniu przeważnie ustępują po około 2 tygodniach, choć niekiedy ciągną się 2-3 miesiące i dłużej. Przy objawach trudnych do zniesienia lekarz może przywrócić wcześniejszą dawkę, a potem schodzić wolniej.
Czy receptę na paroksetynę można dostać przez internet?
Tak, ale tylko jako kontynuację: leczenie prowadzi już psychiatra, a ty masz na to dokumentację. Wniosek wypełniasz w formularzu, decyzję po ocenie podejmuje lekarz, a ewentualne dopytania idą przez czat. Lekarz może poprosić o dokumenty albo odmówić. Rozpoczęcie leczenia, zmiana dawki i odstawienie to zadania psychiatry na wizycie.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.