receptlab24 · Leki · Atomoksetyna
Karta substancji: atomoksetyna, niestymulujący lek na ADHD
Atomoksetyna jest lekiem Rp na ADHD. Zakres wieku: dzieci od 6 lat, młodzież, dorośli. Lek stanowi jedną część planu leczenia, obok innych form pomocy. Substancja nie pobudza jak stymulanty, nie wywodzi się z amfetaminy, a przepisy nie zaliczają jej do psychotropów. Poniżej masz kartę substancji w punktach: zakres wskazań, mechanizm, częstość działań niepożądanych, ograniczenia i zasady kontynuacji leczenia.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Atomoksetyna
- Substancja czynna
- Atomoxetinum
- Obszar
- lek stosowany w ADHD
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-11-17
ATX-01. Profil substancji: co to jest atomoksetyna
Atomoksetyna (łac. Atomoxetinum) ma kod ATC N06BA09. W Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) figuruje w grupie ośrodkowo działających sympatykomimetyków, ale ta sama ChPL zaznacza wprost, że nie jest środkiem psychostymulującym.
Kategoria wydania w rejestrze URPL: Rp, czyli zwykła recepta. Dotyczy to obu postaci w obrocie: kapsułek twardych i tabletek powlekanych. Atomoksetyna nie jest na wykazie substancji psychotropowych, więc nie obejmują jej ograniczenia przewidziane dla grupy II-P.
- Kapsułka twarda, siedem mocy w mg: 10, 18, 25, 40, 60, 80, 100.
- Tabletka powlekana występuje w czterech mocach: 10, 18, 25 oraz 40 mg.
- Dawkę i jej zmiany ustala lekarz prowadzący, ta karta ich nie podaje.
ATX-02. Wskazanie rejestracyjne i warunki startu leczenia
Wskazanie w ChPL jest jedno. To ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, rozpoznany u dziecka, które skończyło 6 lat, u nastolatka albo u osoby dorosłej. Farmakoterapia to tylko jeden element całościowego planu, w którym zazwyczaj są też interwencje psychologiczne, edukacyjne oraz społeczne. ChPL zaznacza też, że nie u każdego pacjenta z tym zespołem leczenie farmakologiczne jest wskazane.
Start terapii należy do specjalisty z doświadczeniem w ADHD, na przykład psychiatry, psychiatry dziecięcego albo pediatry. U dorosłych ChPL wymaga potwierdzenia, że objawy występowały już w dzieciństwie; jeśli nie da się tego zweryfikować, nie należy zaczynać leczenia. Więcej o rozpoznaniu w dorosłości znajdziesz w opracowaniu ADHD u dorosłych: objawy i diagnostyka.
Granica zakresu: epizody dużej depresji i lęk nie są wskazaniem. U dorosłych bez ADHD lek nie dał w tych zaburzeniach przewagi nad placebo (ChPL).
ATX-03. Mechanizm działania i czas do efektu
Atomoksetyna to wysoce selektywny inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny. ChPL ocenia, że na transport serotoniny i dopaminy najpewniej nie działa bezpośrednio, a z receptorami innych neuroprzekaźników wiąże się w minimalnym stopniu.
Farmakokinetyka w liczbach z ChPL: maksymalne stężenie we krwi po około 1-2 godzinach od przyjęcia, wiązanie z białkami osocza 98%, średni okres półtrwania 3,6 godziny u osób intensywnie metabolizujących i 21 godzin u osób wolno metabolizujących przez enzym CYP2D6. Wolny metabolizm dotyczy około 7% osób rasy kaukaskiej i wiąże się z większym ryzykiem działań niepożądanych. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.
Szybkie wchłanianie nie oznacza szybkiego efektu klinicznego. ChPL nie podaje jednego terminu, po którym lek zaczyna działać. Badania, które potwierdziły skuteczność, trwały 6-9 tygodni w grupie dzieci oraz 10-16 tygodni w grupie dorosłych. To długość badań, nie termin działania, dlatego moment oceny efektu ustala lekarz prowadzący. Punkt kontrolny z ChPL: po roku stosowania lekarz weryfikuje, czy dalsza farmakoterapia ma uzasadnienie.
ATX-04. Działania niepożądane: zakres i częstość
Dorośli, badania kliniczne, pięć pozycji z czoła listy: nudności 26,7%, suchość w ustach 18,4%, ból głowy 16,3%, słabszy apetyt 14,9%, bezsenność 11,3%. Większość tych objawów miała nasilenie łagodne lub umiarkowane.
Dzieci, badania kontrolowane placebo, trzy najczęstsze pozycje: ból głowy 19%, ból brzucha 18%, spadek apetytu 16%. Nudności, wymioty i senność dotyczyły 10-11% pacjentów, głównie w pierwszym miesiącu leczenia, i zwykle przemijały.
Układ krążenia, większość pacjentów: średni wzrost tętna poniżej 10 uderzeń/min, ciśnienia poniżej 5 mmHg. Część dorosłych (6-10%) ma większe skoki: tętno co najmniej o 20 uderzeń/min, ciśnienie co najmniej o 15-20 mmHg. Stąd harmonogram pomiarów tętna i ciśnienia w ChPL: przed startem, po każdej korekcie dawki, a dalej co najmniej raz na pół roku.
Wątroba: zgłoszenia jej uszkodzenia, także o ciężkim przebiegu, były bardzo rzadkie. Żółtaczka albo wyniki laboratoryjne świadczące o uszkodzeniu wątroby oznaczają odstawienie leku na stałe, bez ponownego włączania. Jak czytać takie oznaczenia, opisuje karta próby wątrobowe ALT, AST i GGTP.
Psychika i zachowanie: u osób przyjmujących atomoksetynę zgłaszano zachowania samobójcze; u dzieci i nastolatków pojawiały się one częściej niż przy placebo. ChPL wymienia też wrogość, agresję oraz chwiejność emocjonalną. Lek może też wywołać objawy psychotyczne lub maniakalne (np. omamy, urojenia), także u osób, które wcześniej ich nie miały. Bliscy powinni zwracać uwagę na zmianę zachowania, szczególnie po starcie leczenia i po zmianie dawki.
- Kołatanie serca, duszność, ból w klatce przy wysiłku albo omdlenie bez jasnej przyczyny: zalecenie ChPL to pilna ocena kardiologiczna.
- Zażółcenie skóry lub oczu: pilny kontakt z lekarzem.
- Myśli samobójcze, nowa agresja, wrogość, wyraźne wahania nastroju: zgłoś od razu; w zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
- Napad drgawek: lekarz rozważa przerwanie leczenia.
ATX-05. Alkohol, prowadzenie auta, ciąża i karmienie piersią
Alkohol: punkt 4.5 ChPL nie opisuje osobnej interakcji atomoksetyny z alkoholem. Jedno badanie objęło dorosłych, u których ADHD szło w parze z nadużywaniem alkoholu: wpływ leku na picie nie odbiegał od placebo. Brak opisanej interakcji nie jest zgodą na łączenie: alkohol sam pogarsza koncentrację i może nakładać się na zmęczenie, senność i zawroty głowy, które ChPL wymienia jako działania leku. Zapytaj o to lekarza prowadzącego.
Prowadzenie pojazdów: ChPL ocenia wpływ jako niewielki. Za kierownicą i przy maszynach bądź ostrożny do czasu, aż sprawdzisz, że lek nie pogarsza Twojej sprawności.
Ciąża: danych klinicznych jest mało. ChPL mówi, że atomoksetyny w ciąży nie należy stosować, o ile oczekiwana korzyść dla matki nie przewyższa ryzyka dla płodu. Karmienie piersią: danych brak, dlatego leku należy wtedy unikać. Jeśli planujesz ciążę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zmianą czegokolwiek w leczeniu.
ATX-06. Uzależnienie i status prawny
Ryzyko nadużywania sprawdzano u dorosłych w badaniu z randomizacją. Odpowiedź na atomoksetynę nie układała się we wzorzec typowy dla substancji pobudzających czy wywołujących euforię. W programie badań klinicznych nie opisano też wyraźnych objawów odstawienia.
Status prawny: atomoksetyna nie jest substancją psychotropową. Inaczej jest z metylofenidatem i lisdeksamfetaminą, które są psychotropami grupy II-P i podlegają ściślejszym zasadom wystawiania recept. To jedna z praktycznych różnic między lekami na ADHD, ale o wyborze leku decyduje specjalista.
ATX-07. Przeciwwskazania i interakcje do zgłoszenia
Kapsułek nie otwieraj. Zawartość kapsułki podrażnia oczy. Gdy dostanie się do oka, płucz je wodą i skontaktuj się z lekarzem.
- Inhibitory MAO: równoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, a między odstawieniem inhibitora MAO a atomoksetyną muszą minąć minimum 2 tygodnie.
- Jaskra z wąskim kątem, ciężkie choroby serca i naczyń mózgowych, guz chromochłonny nadnerczy (obecnie lub w przeszłości): przeciwwskazania z ChPL.
- Inhibitory CYP2D6, np. fluoksetyna i paroksetyna: możliwy 6-8-krotny wzrost ekspozycji na atomoksetynę.
- Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, tramadol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne): ryzyko zespołu serotoninowego.
- Salbutamol w dużych dawkach, pseudoefedryna i fenylefryna (także w lekach na katar): możliwy silniejszy wpływ na tętno i ciśnienie.
- Leki wydłużające odstęp QT oraz leki obniżające próg drgawkowy: wymagają ostrożności.
ATX-08. Odstawienie, zmiana preparatu i nazwy handlowe
ChPL dopuszcza natychmiastowe przerwanie leczenia, gdy wystąpią istotne działania niepożądane, a w pozostałych sytuacjach stopniowe zmniejszanie dawki przez odpowiedni czas. Tempo ustala lekarz. Nie odstawiaj leku na własną rękę, bo mogą wrócić objawy ADHD, z powodu których leczenie zaczęto.
Preparaty z atomoksetyną w obrocie według karty URPL: Atofab, Atomoksetyna Medice, Auroxetyn, Kamaptin i Konaten. Nazwa Strattera bywa kojarzona z tą substancją, ale w wykazie preparatów w obrocie, na którym opiera się ta karta, jej nie ma. Zamiana jednego zamiennika na inny to decyzja lekarza lub farmaceuty, bo produkty różnią się postacią i dostępnymi mocami.
ATX-09. Recepta na kontynuację leczenia przez wniosek online
Jeśli atomoksetynę włączył już specjalista i masz dokumentację leczenia, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację terapii psychiatrycznej. Wypełniasz formularz z wywiadem, a wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301). Pytania dodatkowe trafiają na czat. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych.
Przygotuj dane, które lekarz zwykle sprawdza: nazwę i moc preparatu, od kiedy go przyjmujesz, kto rozpoczął leczenie, ostatnie pomiary ciśnienia i tętna oraz inne przyjmowane leki.
Tą drogą nie rozpoczyna się leczenia ADHD i nie stawia rozpoznania: to zadanie specjalisty na wizycie. Lekarz może poprosić o dokumentację albo odmówić, jeśli wywiad lub wyniki kontroli budzą wątpliwości. Wtedy właściwym krokiem jest wizyta u lekarza prowadzącego.
Źródła
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Atomoksetyna. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Atomoksetyna podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Atomoksetyna
Wskazanie atomoksetyny: przy jakiej diagnozie się ją stosuje?
Na ADHD: to jedyne wskazanie w ChPL. Zakres wieku według ChPL: od 6 lat, przez okres dojrzewania, po dorosłość. Lek uzupełnia plan, w którym jest też pomoc psychologiczna i edukacyjna. Lek nie jest wskazany w depresji ani w zaburzeniach lękowych bez ADHD. Terapię włącza specjalista; dorosły pacjent musi mieć potwierdzone objawy z dzieciństwa.
Po ilu tygodniach ocenia się działanie atomoksetyny?
Nie po pierwszej tabletce. Lek wchłania się w 1-2 godziny, ale ChPL nie podaje jednego terminu poprawy klinicznej. Badania skuteczności obejmowały 6-9 tygodni leczenia dzieci i 10-16 tygodni leczenia dorosłych. To długość badań, a nie termin działania, więc moment oceny efektu ustala lekarz prowadzący. Nie zmieniaj dawki samodzielnie.
Czy atomoksetyna uzależnia albo działa jak stymulant?
Nie jest stymulantem ani pochodną amfetaminy. Test potencjału nadużywania u dorosłych nie wykazał reakcji typowej dla środków euforyzujących. Wyraźnego zespołu odstawiennego w badaniach klinicznych też nie odnotowano. Nie jest też substancją psychotropową w rozumieniu przepisów, w odróżnieniu od metylofenidatu i lisdeksamfetaminy, które należą do grupy II-P.
Atomoksetyna i alkohol: co mówi ChPL o łączeniu?
ChPL nie opisuje osobnej interakcji z alkoholem, ale to nie jest przyzwolenie. Lek może powodować zmęczenie, senność i zawroty głowy, a alkohol nasila podobne objawy i pogarsza koncentrację, czyli to, co leczy się w ADHD. Decyzję o piciu, nawet okazjonalnym, omów z lekarzem prowadzącym, zwłaszcza jeśli prowadzisz auto.
Masa ciała przy atomoksetynie: przytycie czy spadek?
ChPL nie wymienia przyrostu masy ciała. Częściej apetyt spada: w badaniach dotyczyło to 14,9% dorosłych i 16% dzieci. Utrata masy ciała figuruje wśród działań niepożądanych. U dzieci na początku leczenia przyrost masy i wzrostu może się opóźnić, dlatego ChPL zaleca kontrolę wzrostu i rozwoju w trakcie terapii.
Jak bezpiecznie przerwać leczenie atomoksetyną?
Z lekarzem. Wyraźnych objawów odstawiennych badania nie wykazały. Gdy pojawią się istotne działania niepożądane, ChPL pozwala przerwać lek od razu. W innych sytuacjach dawkę zmniejsza się stopniowo w tempie ustalonym przez lekarza. Samodzielne odstawienie grozi powrotem objawów ADHD. Po roku terapii ChPL zaleca ocenę, czy leczenie jest nadal potrzebne.
Czy receptę na atomoksetynę można przedłużyć online?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia już prowadzonego przez specjalistę i masz dokumentację. Składasz wniosek przez formularz, ocenia go lekarz, a pytania dodatkowe padają na czacie. Lekarz może poprosić o wyniki kontroli albo odmówić. Pierwszej recepty i rozpoznania ADHD tą drogą nie uzyskasz, to zadanie psychiatry lub innego specjalisty na wizycie.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301