receptlab24 · Leki · Pramolan
Pramolan pod lupą: opipramol 50 mg, wskazania, działania niepożądane i recepta
Pramolan to lek na receptę (Rp) z opipramolem w tabletkach powlekanych 50 mg. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) wskazuje go w zaburzeniach lękowych uogólnionych i w zaburzeniach występujących pod postacią somatyczną. Niżej masz kolejne pozycje: skład, wskazania i działania niepożądane z częstością według ChPL, alkohol, uzależnienie, zamienniki i zasady recepty.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Pramolan
- Substancja czynna
- Opipramoli dihydrochloridum
- Obszar
- lek przeciwlękowy
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-11-10
PRM/01 Skład i mechanizm: co to za lek
Substancja czynna Pramolanu to opipramolu dichlorowodorek. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA. Kod ATC: N06AA05.
ChPL w punkcie 5.1 zalicza opipramol do leków przeciwdepresyjnych, a dokładniej do nieselektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego monoaminy. Ta sama sekcja zaznacza jednak różnicę: w przeciwieństwie do strukturalnie podobnych trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych opipramol ma małą aktywność antycholinergiczną i nie hamuje wychwytu zwrotnego serotoniny ani noradrenaliny.
Główny punkt uchwytu to receptory sigma (typ 1 i typ 2), do których opipramol ma duże powinowactwo. Działa też antagonistycznie na receptory histaminowe H1. U ludzi ChPL opisuje trzy efekty: uspokajający, przeciwlękowy i poprawiający nastrój.
Parametry farmakokinetyczne z punktu 5.2: wchłanianie po podaniu doustnym jest szybkie i całkowite, wiązanie z białkami osocza wynosi około 91%, okres półtrwania w fazie eliminacji to około 11 godzin. Opipramol rozkłada głównie izoenzym CYP2D6. U osób wolno metabolizujących maksymalne stężenie może być nawet 2,5 razy większe, ale ChPL nie przewiduje kumulacji przy długim stosowaniu.
PRM/02 Wskazania i czas do efektu
Punkt 4.1 ChPL zawiera dwa wskazania. Pierwsze to zaburzenia lękowe uogólnione, czyli przewlekły, rozlany lęk i napięcie, które nie dotyczą jednej konkretnej sytuacji. Więcej o tej grupie rozpoznań znajdziesz w opracowaniu o zaburzeniach lękowych.
Drugie wskazanie to zaburzenia występujące pod postacią somatyczną. Chodzi o dolegliwości odczuwane w ciele, którym towarzyszy lęk, a które nie mają wyjaśnienia w chorobie narządowej. Pacjenci często opisują je słowem nerwica; tło tego pojęcia omawia tekst o nerwicy lękowej.
Bezsenności ChPL nie wymienia. Część osób traktuje Pramolan jako lek na noc, bo senność występuje jako działanie niepożądane. To nie jest wskazanie z rejestracji, a problem ze snem wymaga osobnej oceny lekarza.
Efekt nie pojawia się od razu. ChPL podaje, że zmiany nastroju narastają stopniowo, dlatego lek stosuje się systematycznie przez co najmniej 2 tygodnie, zanim oceni się działanie. Zalecany średni czas leczenia to 1-2 miesiące. Leczenie zawsze przebiega pod nadzorem lekarza.
PRM/03 Postać, opakowania i skład pomocniczy
W obrocie jest jedna moc i jedna postać Pramolanu: tabletki powlekane 50 mg. ChPL wymienia opakowania po 20, 28, 56, 60 i 84 tabletki, z zastrzeżeniem, że nie wszystkie wielkości muszą być dostępne.
Na tej stronie nie znajdziesz schematu dawkowania. Ile tabletek i o jakiej porze, ustala lekarz na podstawie objawów i tolerancji, bo ChPL dopuszcza kilka wariantów. Z ChPL wynika jedynie sposób podania: tabletki przyjmuje się podczas posiłku albo bezpośrednio po nim, popijając wodą.
- Laktoza: produkt nie powinien być stosowany przy dziedzicznej nietolerancji galaktozy, braku laktazy albo zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
- Barwniki: otoczka zawiera żółcień pomarańczową (E110) i żółcień chinolinową (E104), które mogą powodować reakcje alergiczne.
- Przechowywanie: w temperaturze do 25°C, w oryginalnym opakowaniu, z ochroną przed światłem. Okres ważności: 3 lata.
PRM/04 Działania niepożądane: odczyt tabeli 4.8
Tabela 4.8 ChPL grupuje objawy według częstości. Poniżej wiersze w tej samej kolejności, każdy z opisem progu.
| Częstość według ChPL | Objawy zgłaszane przy opipramolu |
|---|---|
| Często, czyli od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 osób | Zmęczenie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, uczucie zatkanego nosa oraz niedociśnienie i spadki ciśnienia przy wstawaniu, szczególnie na początku leczenia opipramolem. |
| Niezbyt często, czyli od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 osób | Zawroty głowy, senność, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia akomodacji oka, drżenie, zwiększenie masy ciała, pragnienie, tachykardia, kołatanie serca, zaparcia, okresowo podwyższone enzymy wątrobowe, wysypka lub pokrzywka, zaburzenia ejakulacji i erekcji. |
| Rzadko, czyli od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 osób | Zmiany parametrów krwi (zwłaszcza leukopenia), stany pobudzenia, bóle głowy, parestezje, u osób starszych splątanie i delirium, zapaść, zaburzenia przewodzenia w sercu, nudności, wymioty, zaburzenia smaku, obrzęki, zatrzymanie moczu i mlekotok przy opipramolu. |
| Bardzo rzadko, czyli mniej niż 1 na 10 000 osób | Agranulocytoza, napady drgawkowe, akatyzja i dyskinezy, ataksja, polineuropatie, nagła jaskra, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i wypadanie włosów przy opipramolu. |
PRM/05 Kontrola w trakcie leczenia: krew, wątroba, EKG
Punkt 4.4 ChPL zleca konkretne pomiary. Bardzo rzadko opipramol zmienia obraz krwi (neutropenia, agranulocytoza), dlatego w trakcie leczenia kontroluje się morfologię, szczególnie gdy pojawi się gorączka, infekcja grypopodobna albo ból gardła. Jak czytać taki wynik, opisuje karta morfologii krwi.
Przy długotrwałym leczeniu ChPL zaleca badanie czynności wątroby. Parametry tego panelu omawia opracowanie prób wątrobowych ALT, AST i GGTP.
Osoba z blokiem przedsionkowo-komorowym pierwszego stopnia albo innymi zaburzeniami przewodzenia może przyjmować opipramol tylko przy częstym badaniu EKG. Gdy pojawi się alergiczna reakcja skórna, ChPL każe zakończyć leczenie, więc zgłoś ją lekarzowi.
Tabela nie wymienia spadku masy ciała. Wymienia za to jej zwiększenie, w kategorii niezbyt często. Stany niepokoju, pocenie się i zaburzenia snu ChPL wiąże przede wszystkim z nagłym odstawieniem leku albo długotrwałym stosowaniem dużych dawek.
PRM/06 Przeciwwskazania: kiedy opipramolu się nie stosuje
Opipramolu nie wolno stosować w sytuacjach z listy punktu 4.3. Osobna grupa z punktu 4.4 to stany, w których opipramolu nie należy stosować: rozrost gruczołu krokowego bez zalegania moczu, ujawniona choroba wątroby i nerek, zwiększona skłonność do drgawek (np. padaczka, uszkodzenie mózgu, alkoholizm), niewydolność naczyń mózgowych i wcześniejsze uszkodzenie serca.
- Nadwrażliwość na opipramol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne albo substancję pomocniczą.
- Ostre zatrucie alkoholem, lekami nasennymi, przeciwbólowymi i psychotropowymi.
- Ostre zatrzymanie moczu, ostre delirium, nieleczona jaskra z wąskim kątem, rozrost gruczołu krokowego z zaleganiem moczu, niedrożność porażenna jelit.
- Blok przedsionkowo-komorowy wyższego stopnia oraz nadkomorowe i komorowe zaburzenia przewodzenia.
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO. ChPL wymaga odstawienia inhibitora MAO co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem opipramolu.
PRM/07 Inne leki i ciąża: punkty 4.5 i 4.6
ChPL nie wyklucza łączenia opipramolu z benzodiazepinami, lekami nasennymi i neuroleptykami, ale ostrzega, że ośrodkowe działanie hamujące może się wtedy nasilić, a neuroleptyki (np. haloperydol, rysperydon) mogą zwiększać stężenie opipramolu. Z lekami z grupy SSRI możliwy jest addytywny wpływ na układ serotoninergiczny, a fluoksetyna i fluwoksamina mogą podnosić stężenie opipramolu. Barbiturany i leki przeciwdrgawkowe mogą je obniżać. Wpływ na stężenia opisano też przy propranololu i lekach przeciwarytmicznych klasy Ic. Wpisz do wywiadu wszystkie przyjmowane leki i suplementy.
Ciąża: brak danych u kobiet w ciąży, a ChPL dopuszcza opipramol tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, szczególnie w pierwszym trymestrze. Karmienie piersią: opipramolu nie należy stosować, bo w niewielkich ilościach przenika do mleka.
PRM/08 Alkohol i prowadzenie auta
Trzy zapisy ChPL dotyczą alkoholu. Ostre zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem (4.3). Jednoczesne stosowanie z alkoholem może powodować senność (4.5). Zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn może być zaburzona już przy prawidłowym stosowaniu, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem (4.7).
ChPL nie podaje żadnej ilości alkoholu, którą uznaje za obojętną przy opipramolu. Praktyczny wniosek z tych zapisów: nie siadaj za kierownicę, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na lek, a po alkoholu w trakcie leczenia nie prowadź wcale. Pytanie o alkohol zadaj lekarzowi przy wywiadzie.
PRM/09 Status prawny: psychotrop czy nie i ryzyko uzależnienia
Opipramol nie figuruje w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych. Formalnie nie jest więc substancją psychotropową i ma zwykłą kategorię Rp. Potocznie psychotropem nazywa się każdy lek działający na psychikę i w tym sensie pacjenci tak go określają.
Pramolan nie jest benzodiazepiną. Różnicę w mechanizmie i ryzyku przy tamtej grupie opisuje karta benzodiazepin.
Punkt 4.4 ChPL Pramolanu nie zawiera ostrzeżenia o uzależnieniu, jakie mają charakterystyki benzodiazepin. Tabela 4.8 opisuje natomiast objawy związane z nagłym odstawieniem: stany niepokoju i rzadko niedrożność porażenną jelit. Dlatego decyzję o zakończeniu leczenia i jego tempie podejmuj razem z lekarzem.
PRM/10 Zamienniki i koszt
W obrocie są trzy nazwy handlowe opipramolu: Pramolan, Sympramol i Apropol. Wszystkie mają moc 50 mg, ale postać bywa inna: obok tabletek powlekanych w obrocie są tabletki drażowane. Substancje pomocnicze, w tym barwniki, mogą się różnić, więc przy alergii sprawdź ulotkę konkretnego produktu.
Inna substancja przeciwlękowa nie jest zamiennikiem. Zmiana opipramolu na lek o innym mechanizmie to decyzja psychiatry.
Kwoty w tekście nie podajemy. Cena w aptece zależy od opakowania i poziomu refundacji, a aktualny poziom odpłatności znajdziesz w wykazie leków refundowanych publikowanym w obwieszczeniu Ministra Zdrowia.
PRM/11 Recepta: wizyta, kontynuacja, termin realizacji
Rozpoznanie i pierwszy dobór leku należą do psychiatry na wizycie. Do psychiatry w NFZ nie potrzebujesz skierowania.
Online możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację leczenia psychiatrycznego. Droga: formularz z wywiadem, ocena lekarza, pytania dodatkowe na czacie. Wnioski ocenia lekarz, nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Potrzebna jest dokumentacja dotychczasowego leczenia, bo art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala wystawić receptę na kontynuację bez badania tylko wtedy, gdy uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji.
Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Termin realizacji według art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego: zasada ogólna to 30 dni, a dla recepty elektronicznej nie może przekroczyć 365 dni; odrębne terminy mają antybiotyki (7 dni) oraz środki odurzające i substancje psychotropowe (30 dni). Opipramolu nie ma na wykazie, więc obowiązuje go zasada ogólna.
Pramolanu nie kupisz legalnie bez recepty. Tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podróbkami o nieznanym składzie.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pramolan 50 mg (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Pramolan 50 mg (URPL)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Pramolan. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Pramolan podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Pramolan
Na co pomaga Pramolan 50 mg według wskazań z ChPL?
Pramolan ma w ChPL dwa wskazania: zaburzenia lękowe uogólnione oraz zaburzenia występujące pod postacią somatyczną, czyli dolegliwości z ciała powiązane z lękiem. Bezsenności na tej liście nie ma. Lek działa uspokajająco, przeciwlękowo i poprawia nastrój, ale rozpoznanie, od którego zależy jego dobór, stawia psychiatra na wizycie.
Czy opipramol formalnie należy do psychotropów?
Nie. Opipramol nie znajduje się w rozporządzeniu w sprawie wykazu substancji psychotropowych, więc Pramolan ma zwykłą kategorię Rp i nie podlega regułom recept na substancje psychotropowe. Potocznie pacjenci nazywają psychotropem każdy lek działający na psychikę. ChPL zalicza opipramol do leków przeciwdepresyjnych, choć nie hamuje on wychwytu zwrotnego serotoniny ani noradrenaliny.
Czy Pramolan uzależnia tak jak benzodiazepiny?
ChPL Pramolanu nie zawiera ostrzeżenia o uzależnieniu, jakie znajdziesz w charakterystykach benzodiazepin. Opisuje jednak objawy po nagłym odstawieniu: stany niepokoju, a rzadko niedrożność porażenną jelit. Dlatego nie przerywaj leczenia samodzielnie. Zakończenie terapii i jego tempo ustal z lekarzem prowadzącym.
Czym można zastąpić Pramolan w aptece?
Ten sam opipramol w mocy 50 mg mają Sympramol i Apropol. Postać może się różnić, bo obok tabletek powlekanych w obrocie są tabletki drażowane, a substancje pomocnicze bywają inne. Zamianę na odpowiednik z tą samą substancją omów z lekarzem albo farmaceutą. Lek o innej substancji to zmiana leczenia, którą prowadzi psychiatra.
Pramolan i piwo albo wino: co mówi ChPL?
ChPL podaje, że jednoczesne stosowanie opipramolu z alkoholem może powodować senność, a zdolność prowadzenia pojazdów może być zaburzona, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem. Ostre zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem. Karta nie wskazuje ilości alkoholu uznanej za obojętną. Nie prowadź po alkoholu w trakcie leczenia i zapytaj lekarza o swoją sytuację.
Po ilu dniach widać efekt opipramolu?
Licz się z co najmniej 2 tygodniami systematycznego stosowania, zanim oceni się efekt. ChPL podaje, że działanie opipramolu nie pojawia się natychmiast, a zmiany nastroju narastają stopniowo. Zalecany średni czas leczenia wynosi od 1 do 2 miesięcy. Jeśli po tym czasie nie widzisz poprawy, omów to z lekarzem.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.