receptlab24 · Leki · Atarax
Atarax (hydroksyzyna): karta leku - wskazania, senność, serce i zamienniki
Atarax to nazwa handlowa hydroksyzyny, leku przeciwlękowego o działaniu przeciwhistaminowym i uspokajającym. ChPL wskazuje go w objawowym leczeniu lęku u dorosłych, w świądzie i w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi. Kategoria wydania: Rp, czyli wyłącznie na receptę. Tę samą substancję zawierają leki sprzedawane jako Hydroxyzinum różnych wytwórców.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Atarax
- Substancja czynna
- Hydroxyzini hydrochloridum
- Obszar
- lek przeciwlękowy
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta, 59,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-10-31
- Aktualizacja
- 2026-11-21
ATX-01. Atarax a hydroksyzyna: jedna substancja, jedna z nazw
Substancja czynna: chlorowodorek hydroksyzyny. Grupa według ChPL: leki psycholeptyczne, anksjolityki, kod ATC N05BB01. Podmiot odpowiedzialny: UCB Pharma S.A. Kategoria w URPL: Rp dla tabletek i dla syropu.
Czy Atarax to to samo co hydroksyzyna? Tak w sensie substancji: Atarax jest marką, a hydroksyzyna to cząsteczka w środku. Chemicznie to pochodna difenylometanu, niespokrewniona z benzodiazepinami ani fenotiazynami. Działa uspokajająco i przeciwlękowo, blokuje receptory histaminowe H1, a dodatkowo łagodzi świąd. Opis substancji niezależny od nazwy na opakowaniu znajdziesz na stronie hydroksyzyna: działanie i przeciwwskazania.
ATX-02. Na co jest Atarax: trzy wskazania
W zaburzeniach lękowych hydroksyzyna bywa elementem leczenia, a nie całym planem. O podstawowej terapii nerwicy lękowej, w tym o psychoterapii, piszemy w opisie nerwicy lękowej i jej leczenia.
- Lęk: objawowe leczenie u dorosłych. Lek łagodzi objawy, ale nie leczy przyczyny zaburzenia lękowego.
- Świąd: objawowe leczenie, także u dzieci od 12. miesiąca życia, według dawek liczonych przez lekarza na masę ciała.
- Premedykacja: uspokojenie przed zabiegiem chirurgicznym.
ATX-03. Atarax 10 mg, 25 mg i syrop: postaci w obrocie
Pod nazwą Atarax w obrocie są trzy pozycje: tabletki powlekane 10 mg, tabletki powlekane 25 mg oraz syrop 2 mg/ml. Lek przyjmuje się doustnie. Tabletki zawierają laktozę, co ma znaczenie przy jej dziedzicznej nietolerancji.
Dawkowanie ustala lekarz i nie podajemy tu schematów. ChPL formułuje dwie zasady ogólne: najmniejsza skuteczna dawka i możliwie najkrótszy czas leczenia. U osób z niewydolnością wątroby oraz z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek dawkę się zmniejsza. U osób starszych stosowanie hydroksyzyny nie jest zalecane, bo organizm wolniej ją usuwa, a działania przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu, pojawiają się łatwiej.
Rano czy wieczorem? Porę przyjmowania wyznacza lekarz. Weź pod uwagę, że lek wyraźnie usypia, więc ma to wpływ na pracę, prowadzenie auta i plan dnia.
ATX-04. Po jakim czasie działa Atarax
Wartości z punktu 5.1 ChPL: działanie uspokajające po syropie zaczyna się po 5-10 minutach, a po tabletkach po 30-45 minutach. Działanie przeciwhistaminowe, czyli przeciwświądowe, pojawia się mniej więcej po godzinie. Najwyższe stężenie we krwi lek osiąga po około dwóch godzinach.
Okres półtrwania u dorosłych wynosi średnio około 14 godzin, w zakresie 7-20 godzin. U osób starszych wydłuża się do około 29 godzin, a przy niewydolności wątroby do około 37 godzin. To tłumaczy senność, która może utrzymywać się następnego dnia.
ATX-05. Skutki uboczne Ataraxu w liczbach
Dane z badań kontrolowanych placebo (735 osób na hydroksyzynie, 630 na placebo):
- Senność: 13,74% wobec 2,70% na placebo, czyli bardzo często.
- Ból głowy: 1,63% (placebo 1,90%), często.
- Zmęczenie: 1,36%, często.
- Suchość w jamie ustnej: 1,22%, często.
- Po wprowadzeniu do obrotu często zgłaszano sedację; niezbyt często pobudzenie, splątanie, zawroty głowy, bezsenność, drżenie, nudności, złe samopoczucie i gorączkę.
- Rzadko: drgawki, dyskinezy, omamy, dezorientacja, zaburzenia akomodacji i niewyraźne widzenie, przyspieszona akcja serca, spadek ciśnienia, zatrzymanie moczu, zaparcia, wymioty, reakcje alergiczne i skórne.
- Częstość nieznana: wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, omdlenie, zapalenie wątroby, wzrost masy ciała.
ATX-06. Serce i odstęp QT: przeciwwskazania, których nie wolno pominąć
Hydroksyzyna wydłuża odstęp QT w EKG. ChPL wymienia w punkcie 4.3 osobne przeciwwskazania, każde wystarczające samo w sobie:
- QT-01: znane wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT.
- QT-02: znane czynniki ryzyka wydłużenia QT, czyli stwierdzona choroba układu krążenia, znaczące zaburzenia elektrolitowe (niski potas, niski magnez), nagła śmierć sercowa w rodzinie, znacząca bradykardia albo jednoczesne przyjmowanie leków wydłużających QT. Sama obecność takiego czynnika jest przeciwwskazaniem, a nie tylko powodem do ostrożności.
- QT-03: ciąża i karmienie piersią.
| Grupa leków | Przykłady z ChPL Atarax |
|---|---|
| Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III łączone z hydroksyzyną są przeciwwskazane | Chinidyna, dyzopiramid, amiodaron, sotalol. |
| Część leków przeciwdepresyjnych jest przeciwwskazana razem z hydroksyzyną | Cytalopram i escytalopram. |
| Część leków przeciwpsychotycznych jest przeciwwskazana razem z hydroksyzyną | Haloperydol. |
| Część antybiotyków, leków przeciwmalarycznych, przeciwhistaminowych i innych leków jest przeciwwskazana razem z hydroksyzyną | Erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, meflochina, hydroksychlorochina, pentamidyna, prukalopryd, toremifen, wandetanib, metadon. |
ATX-07. Leki przeciwdepresyjne i inne połączenia
ChPL hydroksyzyny nie układa rankingu leków przeciwdepresyjnych. Ustanawia regułę: hydroksyzyna jest przeciwwskazana u każdego, kto przyjmuje lek wydłużający odstęp QT. Dlatego przy wniosku podaj wszystkie leki, także przepisane przez innych lekarzy. Dobór połączeń należy do lekarza.
Ostrożność dotyczy też leków powodujących bradykardię lub niski potas, leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy oraz leków przeciwcholinergicznych. Łączenia z inhibitorami MAO ChPL każe unikać. Hydroksyzyna osłabia działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy. Przed testami alergicznymi i próbą prowokacji oskrzelowej z metacholiną leczenie przerywa się co najmniej 5 dni wcześniej.
Jeśli w trakcie leczenia pojawi się kołatanie serca, omdlenie albo nierówny rytm, ChPL każe przerwać leczenie i natychmiast zgłosić się do lekarza.
ATX-08. Inne przeciwwskazania i grupy szczególnej ostrożności
Głównym metabolitem hydroksyzyny jest cetyryzyna, znana jako osobny lek przeciwalergiczny. ChPL zaznacza, że działania niepożądane opisane dla cetyryzyny, np. agresywność, tiki, trudności z oddawaniem moczu czy obrzęki, mogą wystąpić także po hydroksyzynie. Nie przyjmuj obu leków jednocześnie bez wiedzy lekarza.
- Przeciwwskazane: uczulenie na hydroksyzynę, cetyryzynę, inne pochodne piperazyny, aminofilinę lub etylenodiaminę; porfiria.
- Ciąża: przeciwwskazana, bo hydroksyzyna przenika przez łożysko, a u noworodków opisano m.in. obniżone napięcie mięśni i zaburzenia ruchowe. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję.
- Karmienie piersią: przeciwwskazane; przy konieczności leczenia karmienie się przerywa.
- Ostrożność: skłonność do drgawek, jaskra, utrudniony odpływ moczu, osłabiona perystaltyka jelit, miastenia, otępienie.
- Dzieci: częściej niż dorośli reagują na lek działaniami ze strony układu nerwowego, w tym drgawkami.
ATX-09. Atarax a alkohol i prowadzenie auta
Alkohol nasila działanie hydroksyzyny. ChPL wprost każe unikać picia alkoholu w trakcie leczenia, tak samo jak łączenia z innymi lekami uspokajającymi.
Kierowanie: hydroksyzyna może powodować zmęczenie, zawroty głowy, sedację i zaburzenia widzenia. Jej wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów ChPL ocenia jako umiarkowany do znacznego, zwłaszcza przy większych dawkach i po alkoholu. ChPL nakazuje przestrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.
ATX-10. Czy Atarax uzależnia i czy to psychotrop
Hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu i nie ma związku z benzodiazepinami. Pacjenci nazywają ją psychotropem, bo działa na lęk i nastrój, ale prawnie to zwykły lek Rp.
ChPL nie opisuje uzależnienia od hydroksyzyny. W badaniu u osób z zaburzeniami lękowymi po 4 tygodniach leczenia nie odnotowano objawów odstawiennych. Mimo to obowiązuje zasada najkrótszego leczenia, a senność i spadek koncentracji są realnym kosztem przyjmowania leku.
ATX-11. Zamienniki Ataraxu, cena i recepta
Zamienniki to leki z hydroksyzyną innych wytwórców, m.in. Hydroxyzinum Polfarmex, Hydroxyzinum Teva, Hydroxyzinum Hasco, Hydroxyzine Orion i Comfortin. Mogą różnić się mocą, postacią i wskazaniami w swoich ChPL, dlatego zamianę uzgodnij z farmaceutą lub lekarzem. Cenę i ewentualną refundację sprawdzisz w aktualnym wykazie leków refundowanych Ministra Zdrowia albo w aptece.
Ataraxu nie kupisz legalnie bez recepty. Źródła oferujące go bez recepty są nielegalne i niosą ryzyko podróbek. Jeśli przyjmujesz hydroksyzynę w ramach leczenia ustalonego przez lekarza, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację. Wypełniasz formularz z wywiadem, w tym listę leków i chorób serca. Wniosek ocenia lekarz, a pytania zadaje na czacie; nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych. Lekarz może odmówić, na przykład przy czynniku ryzyka wydłużenia QT. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
ATX-12. Lista kontrolna przed wnioskiem
Przygotuj te pozycje, zanim wypełnisz formularz. Skracają ocenę i zmniejszają ryzyko pytań zwrotnych na czacie.
- DOK-01: dokumentacja dotychczasowego leczenia hydroksyzyną, z rozpoznaniem i nazwą lekarza, który je zlecił.
- LEK-01: pełna lista przyjmowanych leków, także od innych specjalistów, oraz suplementy i preparaty ziołowe.
- SER-01: choroby serca, omdlenia, wolne tętno, nagłe zgony sercowe w rodzinie; jeśli masz aktualne EKG, podaj jego wynik.
- LAB-01: ostatnie wyniki potasu i magnezu, jeśli były badane, oraz informacja o chorobach wątroby i nerek.
- CIA-01: ciąża, jej planowanie albo karmienie piersią.
Karta substancji czynnej
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Atarax. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 59,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Atarax podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Atarax
Do czego służy Atarax według ulotki i ChPL?
Do objawowego leczenia lęku u dorosłych, objawowego leczenia świądu oraz do premedykacji, czyli uspokojenia przed zabiegiem chirurgicznym. W świądzie lek może być stosowany także u dzieci od 12. miesiąca życia. Atarax łagodzi objawy, ale nie zastępuje leczenia przyczyny zaburzenia lękowego, które ustala lekarz.
Atarax to psychotrop i czy grozi uzależnieniem?
Prawnie nie: hydroksyzyny nie ma w wykazie substancji psychotropowych i wydaje się ją na zwykłą receptę Rp. Nie jest też benzodiazepiną. ChPL nie opisuje uzależnienia, a w badaniu po 4 tygodniach leczenia lęku nie stwierdzono objawów odstawiennych. Nadal obowiązuje zasada najkrótszego leczenia najmniejszą skuteczną dawką.
Jakie leki zawierają tę samą substancję co Atarax?
Hydroksyzynę zawierają m.in. preparaty Hydroxyzinum różnych wytwórców, Hydroxyzine Orion i Comfortin. Różnić się mogą mocą, postacią i zapisanymi wskazaniami. Zamianę na inny produkt warto uzgodnić z farmaceutą lub lekarzem, bo nie każda postać ma te same zastosowania co Atarax.
Czy po Ataraxie wolno napić się alkoholu?
Nie. ChPL zaleca unikać alkoholu w trakcie leczenia hydroksyzyną, bo alkohol nasila jej działanie. Rośnie senność, spowolnienie i ryzyko upadku, a zdolność prowadzenia pojazdów spada jeszcze bardziej. To samo dotyczy łączenia z innymi lekami uspokajającymi i nasennymi bez zgody lekarza.
Po ilu minutach Atarax zaczyna uspokajać: syrop a tabletka?
Według ChPL efekt uspokajający pojawia się po 5-10 minutach od przyjęcia syropu i po 30-45 minutach od połknięcia tabletki. Działanie przeciwświądowe zaczyna się mniej więcej po godzinie. Senność może utrzymywać się długo, bo okres półtrwania u dorosłych wynosi średnio około 14 godzin.
Czy na Atarax potrzebna jest recepta?
Tak. Atarax ma kategorię Rp, zarówno tabletki, jak i syrop. Recepta jest potrzebna m.in. dlatego, że lekarz musi wykluczyć przeciwwskazania sercowe i niebezpieczne połączenia z lekami wydłużającymi odstęp QT. Kontynuację leczenia możesz zgłosić przez wniosek online; o wystawieniu recepty decyduje lekarz.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301