receptlab24 · Leki · Afobam
Karta leku Afobam: alprazolam w krótkim leczeniu ciężkiego lęku
Afobam to lek z alprazolamem, benzodiazepiną z grupy psycholeptyków. Zakres według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL): jedno wskazanie, czyli ciężki lęk u dorosłych, leczony objawowo i krótko, najwyżej 2-4 tygodnie. Status w URPL: Rp. Sam alprazolam należy do grupy IV-P substancji psychotropowych.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Afobam
- Substancja czynna
- Alprazolamum
- Obszar
- benzodiazepina
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-10-31
AFB/01 Skład i klasa: czym jest Afobam
Substancja czynna: alprazolam. Klasa: triazolobenzodiazepina, kod ATC N05BA12. Podmiot odpowiedzialny: Egis Pharmaceuticals PLC.
Mechanizm według ChPL (pkt 5.1): benzodiazepiny nasilają hamowanie neuronów zależne od kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). Stąd cztery efekty tej klasy: przeciwlękowy, uspokajająco-nasenny, rozluźniający mięśnie i przeciwdrgawkowy.
Afobam działa objawowo. Zmniejsza lęk, ale nie usuwa jego przyczyny. Według ChPL lęk może powrócić, gdy kuracja się skończy. Miejsce tego leku w całym planie leczenia ustala lekarz prowadzący.
AFB/02 Wskazanie z punktu 4.1: kiedy lekarz sięga po Afobam
Punkt 4.1 zawiera jedną pozycję: lęk u dorosłych, leczony objawowo i przez krótki czas. Dotyczy to wyłącznie ciężkich zaburzeń, w których spełniony jest co najmniej jeden z warunków:
- objawy są nasilone,
- objawy uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie,
- objawy są dla pacjenta bardzo uciążliwe.
AFB/03 Czego Afobam nie leczy i u kogo jest przeciwwskazany
Afobam nie jest lekiem na depresję. Według ChPL benzodiazepina podana jako jedyny lek na depresję może sprowokować próbę samobójczą albo podnieść jej ryzyko, dlatego w takiej roli nie należy jej przepisywać. U osób z objawami depresji lub skłonnościami samobójczymi lek wymaga szczególnej uwagi i kontroli przepisywanej ilości. Benzodiazepiny nie służą też do podstawowego leczenia psychoz.
Pkt 4.3 wyklucza stosowanie przy: miastenii (myasthenia gravis), zespole bezdechu nocnego, ciężkiej niewydolności oddechowej lub wątroby oraz nadwrażliwości na alprazolam albo inną benzodiazepinę. Wiek poniżej 18 lat: Afobamu nie należy stosować.
Druga lista, czyli sytuacje wymagające ostrożności: uzależnienie od alkoholu lub leków w przeszłości, upośledzona czynność nerek, łagodna albo umiarkowana niewydolność wątroby, przewlekła niewydolność oddechowa i ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania.
Tabletki zawierają laktozę. Laktoza wyklucza lek u osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy, z brakiem laktazy i z zaburzeniem wchłaniania glukozy-galaktozy. Tło samego zaburzenia opisuje nasze opracowanie o nerwicy lękowej.
AFB/04 Limit kuracji: 2-4 tygodnie
Parametry z pkt 4.2 i 4.4 ChPL: dawka najniższa, która działa, czas jak najkrótszy, górna granica 2-4 tygodnie. Długotrwałe leczenie nie jest zalecane, bo ryzyko uzależnienia rośnie z dawką i czasem stosowania.
Każde przekroczenie tej granicy poprzedza nowa ocena stanu pacjenta, przeprowadzona przez specjalistę. To nie jest decyzja, którą podejmuje się samodzielnie albo przy kolejnej prośbie o receptę.
Kończenie leczenia: dawkę zmniejsza się stopniowo, według planu od lekarza. Nagłe przerwanie grozi objawami odstawienia (opis w AFB/06).
AFB/05 Moce i opakowania w obrocie
Afobam występuje wyłącznie jako zwykłe tabletki do połykania, w trzech mocach. Opakowania według pkt 6.5 ChPL:
- Dawkę i częstość przyjmowania lekarz dobiera osobno dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę siłę objawów i odpowiedź na leczenie. Ta karta celowo nie podaje schematu.
- U osób starszych i osłabionych ChPL zaleca najmniejszą skuteczną dawkę: rośnie u nich ryzyko ataksji, nadmiernego uspokojenia i upadków.
| Moc | Postać | Opakowania |
|---|---|---|
| Afobam 0,25 mg | tabletki | butelka po 30 lub 100 tabletek |
| Afobam 0,5 mg | tabletki | blister 30 szt. lub butelka 30 albo 100 szt. |
| Afobam 1 mg | tabletki | butelka po 30 lub 100 tabletek albo blister po 30 tabletek |
AFB/06 Uzależnienie, tolerancja, odstawienie
ChPL opisuje ryzyko uzależnienia psychicznego i fizycznego. Ryzyko to zwiększają: wyższa dawka, dłuższa kuracja, kilka benzodiazepin naraz, nadużywanie alkoholu lub leków w przeszłości. Może jednak wystąpić także po dawkach terapeutycznych i u pacjentów bez żadnych czynników ryzyka.
Nagłe odstawienie, typowy obraz: bóle głowy i mięśni, bardzo silny lęk, napięcie i niepokój, rozdrażnienie, dezorientacja. Część pacjentów ma też: poczucie nierealności otoczenia (derealizacja) i siebie (depersonalizacja), omamy, napady padaczkowe, przeczulicę na dotyk, dźwięki i światło.
Tolerancja (słabszy efekt tej samej dawki) jest przy alprazolamie możliwa, ale ChPL opisuje ją jako rzadką. Wykazano ją dla działania uspokajającego, a nie dla przeciwlękowego.
Tabletek nie przekazuj nikomu. Przy nadużywaniu alprazolamu łącznie z alkoholem, opioidami albo kolejną benzodiazepiną przedawkowania kończyły się zgonem, dlatego ChPL zaleca wypisywać jak najmniejsze ilości. Jeśli ktoś przyjął zbyt dużo leku, zwłaszcza z alkoholem, i jest senny lub oddycha płytko, dzwoń pod 112. Tło całej klasy leków: zestawienie benzodiazepin.
AFB/07 Działania niepożądane według tabeli 4.8
Profil czasowy z ChPL: objawy niepożądane występują głównie na starcie leczenia, a potem słabną z czasem albo po obniżeniu dawki. Częstość z tabeli:
- Bardzo często, u 1 osoby na 10 lub więcej: senność i uspokojenie, zmęczenie, ból i zawroty głowy, ataksja, problemy z pamięcią, zaburzenia mowy, depresja, drażliwość, zaparcia, suchość w ustach.
- Często, 1-10 osób na 100: lęk, nerwowość, bezsenność, splątanie i dezorientacja, letarg, drżenie, gorsza koncentracja, równowaga i koordynacja, słabsze libido, mniejszy apetyt, nudności, zmiana masy ciała, nieostre widzenie.
- Niezbyt często, 1-10 osób na 1000: uzależnienie, niepamięć, słabsze mięśnie. Z raportów po dopuszczeniu leku do obrotu: zespół odstawienia, mania, omamy, pobudzenie, gniew, nieregularne miesiączki, nietrzymanie moczu.
AFB/08 Reakcje paradoksalne i niepamięć
Możliwy jest efekt odwrotny od zamierzonego, tzw. reakcja paradoksalna: pobudzenie, niepokój ruchowy, gniew, agresja, urojenia, omamy, koszmary w nocy. ChPL nakazuje wtedy przerwać stosowanie leku, więc taki objaw zgłoś lekarzowi bez zwłoki. Ryzyko jest większe u dzieci i osób starszych.
Alprazolam może też wywołać niepamięć następczą, najczęściej kilka godzin po przyjęciu tabletki.
AFB/09 Alkohol, opioidy i jazda samochodem
Alkohol. Zapis ChPL jest jednoznaczny: dopóki bierzesz Afobam, alkoholu pić nie wolno. Oba hamują ośrodkowy układ nerwowy i wzmacniają się nawzajem, aż do depresji oddechowej włącznie.
Opioidy, także przeciwbólowe i przeciwkaszlowe: połączenie z benzodiazepiną może prowadzić do silnego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Takie zestawienie lekarz stosuje wyłącznie przy braku innych opcji terapeutycznych.
Inne leki (pkt 4.5). Nie zaleca się łączenia z azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, np. ketokonazolem i itrakonazolem. Fluwoksamina i nefazodon zwiększają ekspozycję na alprazolam około dwukrotnie. Szczególnej ostrożności wymagają m.in. fluoksetyna, sertralina, diltiazem, antybiotyki makrolidowe i doustna antykoncepcja. Pełną listę przyjmowanych leków pokaż lekarzowi.
Prowadzenie pojazdów. ChPL ocenia wpływ jako znaczny i zaleca, by pacjent stosujący Afobam nie prowadził pojazdów ani nie obsługiwał maszyn. Senność, niepamięć i słabsza koncentracja pogarszają sprawność za kierownicą, a przy niedoborze snu ryzyko zaburzeń czujności według ChPL może być większe.
Ciąża i karmienie. Planujesz ciążę albo jesteś w ciąży: ChPL nie zaleca alprazolamu. Przy karmieniu piersią stosować go nie należy.
AFB/10 Odpowiedniki z alprazolamem i odpłatność
Definicja robocza: zamiennik zawiera identyczną substancję czynną. Według rejestru URPL alprazolam jest w obrocie m.in. jako Xanax, Alprox, Alpragen, Alpraxil, Neurol, Zomiren, Alprazolam Aurovitas i Alprazolam Grindeks.
Sprawdź postać. Xanax SR, Zomiren SR i Neurol SR to tabletki o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiu, a inne produkty tej samej substancji mogą mieć inne moce i wskazania. Zmianę preparatu, mocy albo postaci ustala lekarz. Opis substancji niezależnie od marki: alprazolam w osobnej karcie.
Kwot nie podajemy w treści. Bieżący poziom odpłatności i to, czy lek jest refundowany, pokaże apteka albo wykaz leków refundowanych Ministra Zdrowia.
AFB/11 Recepta na Afobam: przepisy i nasza ścieżka
Kategoria: Rp, substancja psychotropowa grupy IV-P. Co z tego wynika:
- Termin realizacji: 30 dni. Ogólny limit dla e-recepty to 365 dni (art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego), lecz środki odurzające i substancje psychotropowe mają własne 30 dni, a antybiotyki 7 dni.
- Kontynuacja bez badania (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza): dla alprazolamu okno wynosi maksymalnie 3 miesiące od ostatniego badania pacjenta (§ 7 ust. 2b rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje).
- Kontrola historii leczenia (P1 lub wywiad): lekarz sprawdza, czy ilość leku przepisana dotychczas nie jest już wystarczająca (§ 7 ust. 2a pkt 1).
- Grupa IV-P nie podlega 90-dniowemu limitowi z rozporządzenia, który obejmuje I-N i II-P.
AFB/12 Wniosek o kontynuację: jak to wygląda u nas
Krok 1: formularz z wywiadem plus dokumentacja leczenia, które już trwa. Krok 2: ocena wniosku przez lekarza, ewentualne dopytania idą przez czat. To wyłącznie kontynuacja leczenia już prowadzonego. Pierwszy dobór benzodiazepiny i decyzja o wydłużeniu kuracji należą do psychiatry na wizycie.
Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Szczegóły procedury: wniosek o receptę psychiatryczną krok po kroku.
Afobamu nie kupisz bez recepty. Tabletki z nielegalnego obrotu bywają fałszywe, a ich skład i zawartość substancji są nieznane.
Karta substancji czynnej
Inne preparaty z tą substancją
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Afobam (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Afobam (URPL)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax SR, alprazolam (URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (Dz.U. 2025 poz. 1678)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Afobam. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Afobam podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Afobam
Afobam na co: jakie wskazanie podaje punkt 4.1 ChPL?
Na ciężkie stany lękowe u dorosłych, w krótkim leczeniu objawowym. Tak brzmi pkt 4.1 ChPL. Wystarczy jeden z trzech warunków: duże nasilenie objawów, utrata zdolności do normalnego funkcjonowania albo objawy wyjątkowo dokuczliwe dla pacjenta. Nie jest to lek na depresję ani lek dla niepełnoletnich. Czas leczenia: jak najkrótszy, do 2-4 tygodni, dłużej tylko po ponownej ocenie specjalisty.
Czy alprazolam z Afobamu figuruje na liście psychotropów?
Tak. Alprazolam to substancja psychotropowa, grupa IV-P według urzędowego wykazu. W URPL Afobam ma kategorię Rp, ale obowiązują przy nim zasady dla substancji psychotropowych: termin realizacji recepty 30 dni, a przy recepcie wystawianej bez badania nie więcej niż 3 miesiące od ostatniego zbadania pacjenta. Bez recepty go nie kupisz.
Czy Afobam uzależnia nawet przy dawkach z recepty?
Realne. Według ChPL zależność psychiczna i fizyczna może rozwinąć się nawet wtedy, gdy dawki są lecznicze, a pacjent nie ma żadnych czynników ryzyka. Rośnie z dawką i długością kuracji, stąd limit 2-4 tygodni. Nie odstawiaj leku nagle: ból głowy, silny lęk, drażliwość, a nawet drgawki to możliwe objawy odstawienia. Plan kończenia leczenia ustala lekarz.
Jakie leki z alprazolamem są zamiennikiem Afobamu?
Odpowiednikiem jest inny lek z alprazolamem, np. Xanax, Alprox, Alpragen, Neurol albo Zomiren. Zwróć uwagę na postać: wersje SR to tabletki o przedłużonym uwalnianiu, nie zwykłe tabletki jak Afobam. Zmianę preparatu, mocy lub postaci ustala lekarz. Odpłatność i refundację sprawdzisz w wykazie leków refundowanych albo w aptece.
Afobam a piwo czy lampka wina: da się to pogodzić?
Nie. Zakaz z ChPL obejmuje cały okres przyjmowania leku: alkoholu pić nie wolno. Obie substancje tłumią pracę ośrodkowego układu nerwowego i nawzajem się wzmacniają. Efekt: większa senność, gorsza koordynacja, ryzyko depresji oddechowej. W ChPL opisano zgony przy nadużywaniu alprazolamu w połączeniu z alkoholem, opioidami albo inną benzodiazepiną.
Ile mija od połknięcia tabletki Afobamu do szczytu stężenia i jaki jest okres półtrwania?
Pkt 5.2 ChPL: szczyt stężenia alprazolamu we krwi przypada 1-2 godziny po przyjęciu doustnym. Półtrwanie: 12-15 godzin, u pacjentów w podeszłym wieku średnio 16 godzin. ChPL nie podaje osobno, przez ile godzin utrzymuje się efekt przeciwlękowy. Ze względu na senność, niepamięć i gorszą koncentrację ChPL zaleca, by w trakcie leczenia nie prowadzić pojazdów.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301