receptlab24 · Leki · Sulpiryd
Karta substancji: sulpiryd - wskazania, prolaktyna, bezpieczeństwo
Sulpiryd to lek przeciwpsychotyczny z grupy benzamidów, antagonista receptorów dopaminowych D2. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) Sulpirydu Hasco podaje 2 wskazania: psychozy w przebiegu schizofrenii oraz zaburzenia depresyjne, gdy inne leki przeciwdepresyjne nie działają albo nie mogą być zastosowane. Kategoria wydania: Rp, lek wyłącznie na receptę. Poniżej dane z ChPL w pozycjach SUL-01 do SUL-12.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Sulpiryd
- Substancja czynna
- Sulpiridum
- Obszar
- lek przeciwpsychotyczny
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-10-20
SUL-01. Sulpiryd w liczbach: dane rejestrowe
Punkt wyjścia to rejestr i ChPL produktu referencyjnego, czyli Sulpirydu Hasco. Inne produkty z tą samą substancją mogą mieć inne moce i postaci.
| Parametr | Wartość dla sulpirydu |
|---|---|
| Nazwa międzynarodowa | Sulpiryd (Sulpiridum) |
| Grupa | Sulpiryd należy do leków przeciwpsychotycznych, pochodnych benzamidu |
| Kod ATC | Kod ATC sulpirydu to N05AL01 |
| Kategoria dostępności | Sulpiryd w tabletkach i kapsułkach ma kategorię Rp, czyli na receptę |
| Postaci i moce w obrocie | Sulpiryd jest dostępny w tabletkach 50, 100 i 200 mg oraz w kapsułkach twardych 50 i 100 mg |
| Szczyt stężenia | Po połknięciu sulpiryd osiąga najwyższe stężenie we krwi po 3-6 godzinach |
| Okres półtrwania | Okres półtrwania sulpirydu w osoczu to około 8-9 godzin |
| Droga wydalania | Około 95% dawki sulpirydu jest wydalane w postaci niezmienionej, głównie przez nerki z moczem |
SUL-02. Na co jest sulpiryd: 2 wskazania z punktu 4.1
Zakres jest wąski i konkretny. ChPL nie wymienia wśród wskazań nerwicy, bezsenności ani doraźnego uspokojenia.
- Ostre i przewlekłe psychozy w schizofrenii, szczególnie z objawami obniżonej aktywności (apatia, małomówność, brak reaktywności).
- Zaburzenia depresyjne, ale dopiero wtedy, gdy inne leki przeciwdepresyjne okazały się nieskuteczne albo nie można ich użyć.
SUL-03. Mechanizm działania i czas do efektu
Sulpiryd blokuje receptory dopaminowe D2 w ośrodkowym układzie nerwowym. Według punktu 5.1 nie wpływa na przemiany serotoniny i noradrenaliny, nie działa na receptory muskarynowe ani GABA. ChPL opisuje działanie dwutorowe: w mniejszych dawkach przeciwdepresyjne, w większych przeciwpsychotyczne. Dawkę dla danego wskazania ustala lekarz.
Czas do efektu zależy od wskazania. Przy depresji poprawę nastroju obserwuje się po kilkunastu dniach podawania. W schizofrenii efekt terapeutyczny ChPL opisuje po 8-12 tygodniach stosowania. To dane z badań, a nie termin, po którym wolno samodzielnie ocenić, że lek nie działa.
Wchłanianie jest powolne i zmienne: biodostępność wynosi 27-34%, a jedzenie zmniejsza wchłanianie o około 30%. Dlatego ChPL zaleca przyjmowanie leku z dala od posiłków i nie późnym wieczorem, bo może zaburzać sen. Leki zobojętniające sok żołądkowy i sukralfat osłabiają wchłanianie, więc wymagają odstępu. Konkretne pory przyjmowania omów z lekarzem.
Poza mózgiem. Punkt 5.1 opisuje też działanie na przewód pokarmowy: sulpiryd poprawia ukrwienie i wydzielanie śluzu w błonie śluzowej żołądka i dwunastnicy oraz hamuje wymioty. Te efekty nie są jednak wskazaniami rejestracyjnymi produktu.
SUL-04. Czy sulpiryd uspokaja? Profil sedacji
Częściowo. W tabeli 4.8 uspokojenie i senność to jedyne działania niepożądane w kategorii często (1-10 osób na 100). Jednocześnie 5.1 podaje, że sedacja, blokada receptorów alfa-adrenergicznych i objawy pozapiramidowe są słabiej zaznaczone niż przy klasycznych neuroleptykach z grupy fenotiazyn.
Sulpiryd nie jest lekiem uspokajającym w sensie rejestracyjnym. ChPL ostrzega wręcz, że w fazie agresji lub pobudzenia małe dawki mogą nasilić objawy, a wysokie dawki u części osób wywoływały pobudzenie ruchowe. Przy hipomanii potrzebna jest ostrożność.
SUL-05. Działania niepożądane: od częstych po wymagające reakcji
Tabela 4.8 dla sulpirydu jest krótka. Większość pozycji ma częstość nieznaną, czyli zgłoszenia są, ale nie da się ich przeliczyć na odsetek. Oto zestawienie według kategorii z ChPL.
- Często: uspokojenie, senność.
- Częstość nieznana, efekt prolaktyny: hiperprolaktynemia, mlekotok poza okresem karmienia, brak miesiączki, powiększenie piersi u mężczyzn (ginekomastia), oziębłość płciowa i impotencja.
- Częstość nieznana, inne: zwiększenie masy ciała, spadek ciśnienia przy wstawaniu, nadmierne ślinienie się.
- Rzadko: objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, późna dyskineza po długim leczeniu, rotacyjne ruchy gałek ocznych, kręcz szyi, szczękościsk.
- Bardzo rzadko: wzrost enzymów wątrobowych, wysypka plamkowo-grudkowa.
- Pojedyncze przypadki: wydłużenie odcinka QT w EKG i groźna arytmia typu torsade de pointes.
SUL-06. Prolaktyna, serce i inne parametry pod kontrolą
Prolaktyna. Sulpiryd jako antagonista D2 pobudza wydzielanie prolaktyny. Stąd objawy hormonalne z listy powyżej. Guzy zależne od prolaktyny, takie jak gruczolak przysadki czy rak piersi, są przeciwwskazaniem.
Serce. Sulpiryd może wydłużać odstęp QT. Ryzyko rośnie przy wolnej akcji serca (poniżej 55 uderzeń na minutę), niskim potasie, wrodzonym wydłużeniu QT i lekach o podobnym działaniu. ChPL zaleca ocenę tych czynników przed włączeniem leku.
Złośliwy zespół neuroleptyczny. Gorączka, sztywność mięśni, wahania ciśnienia i tętna oraz zaburzenia świadomości to stan zagrożenia życia: dzwoń pod 112. Nawet niewyjaśniona gorączka jest według ChPL powodem przerwania leku do czasu wyjaśnienia przyczyny, dlatego zgłoś ją lekarzowi od razu.
Nerki i wątroba. Lek wydalają głównie nerki, więc ich niewydolność wymaga korekty leczenia. ChPL zaleca też rutynowe badania kontrolujące wątrobę. Co oznaczają te wyniki, opisujemy w karcie prób wątrobowych ALT, AST i GGTP.
Inne sytuacje ostrożności: padaczka (lek może obniżać próg drgawkowy), choroba Parkinsona, wiek podeszły (niedociśnienie, nadmierna senność), czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej i udaru. U osób starszych z otępieniem leki przeciwpsychotyczne wiążą się z niewielkim wzrostem ryzyka zgonu, a sulpirydu nie stosuje się w leczeniu zaburzeń związanych z otępieniem.
Przedawkowanie. Dane w ChPL są niepełne. Opisane objawy to niepokój ruchowy, zaburzenia świadomości, splątanie, objawy pozapiramidowe, a przy dużych ilościach śpiączka i spadek ciśnienia. Swoistej odtrutki nie ma. Przy podejrzeniu przedawkowania dzwoń pod 112.
SUL-07. Alkohol, prowadzenie auta, ciąża i karmienie
Alkohol. Nasila działanie uspokajające sulpirydu, tak jak przy każdym neuroleptyku. ChPL każe unikać wszelkich napojów alkoholowych, a także leków zawierających alkohol.
Prowadzenie pojazdów. ChPL nakazuje ostrzec kierowców i operatorów maszyn o możliwej senności. Senność jest w tabeli 4.8 działaniem częstym, więc to realne ryzyko, a nie formalność. Jeśli czujesz się senny lub spowolniony, nie siadaj za kierownicą.
Ciąża. Zapis ChPL brzmi: sulpirydu nie należy stosować podczas ciąży. Lek przenika przez łożysko. U noworodków narażonych na leki przeciwpsychotyczne w III trymestrze opisano objawy pozapiramidowe i objawy odstawienia, dlatego wymagają one obserwacji.
Karmienie piersią. To przeciwwskazanie. Sulpiryd przechodzi do mleka w ilości wystarczającej, by działać na dziecko. Jeśli planujesz ciążę albo w niej jesteś, zgłoś to lekarzowi prowadzącemu i nie przerywaj leku na własną rękę.
SUL-08. Przeciwwskazania i interakcje
Lista przeciwwskazań z punktu 4.3: nadwrażliwość na sulpiryd lub inne benzamidy, guz chromochłonny (rozpoznany lub podejrzewany), ostra porfiria, guzy zależne od prolaktyny, równoczesne leczenie lewodopą, karmienie piersią oraz wiek poniżej 14 lat.
- Lewodopa: połączenie przeciwwskazane, oba leki działają przeciwstawnie.
- Leki zwalniające serce, obniżające potas, przeciwarytmiczne i inne wydłużające QT (np. amiodaron, sotalol, metadon, haloperidol, lit, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne): połączeń należy unikać.
- Inne neuroleptyki: ChPL zaleca unikać łączenia.
- Opioidy, benzodiazepiny, leki nasenne, uspokajające leki przeciwhistaminowe: możliwe pogłębienie hamowania OUN.
- Lit: większe ryzyko objawów pozapiramidowych.
- Ropinirol: sulpiryd może osłabiać jego skuteczność.
SUL-09. Uzależnienie, status psychotropu i długość leczenia
Uzależnienie. ChPL sulpirydu nie opisuje uzależnienia ani nadużywania. Opisuje za to objawy odstawienia po przerwaniu leków przeciwpsychotycznych, co nie jest tym samym co nałóg.
Status prawny. Sulpirydu nie ma w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Nie dotyczą go zasady dla grup II-P, III-P i IV-P. Słowo psychotrop w języku potocznym oznacza każdy lek działający na psychikę i tylko w tym sensie do niego pasuje.
Czy sulpiryd bierze się do końca życia? ChPL nie wyznacza czasu leczenia. Długość terapii zależy od rozpoznania, przebiegu choroby i odpowiedzi na lek, a ocenia ją psychiatra. Przy długim stosowaniu ChPL wymienia rzadkie ryzyko późnej dyskinezy, czyli mimowolnych ruchów języka i twarzy.
SUL-10. Odstawienie i zmiana leku tylko z lekarzem
Po przerwaniu leków przeciwpsychotycznych opisywano ostre objawy odstawienia: nudności, wymioty, nasilone pocenie i bezsenność. Może też dojść do nawrotu choroby i ruchów mimowolnych, takich jak akatyzja, dystonia czy dyskineza. Z tego powodu ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki przed zakończeniem leczenia.
Tempo redukcji, ewentualną zamianę na inny lek i kontrolę po odstawieniu ustala lekarz prowadzący. Nie skracaj leczenia sam, nawet jeśli czujesz się lepiej.
SUL-11. Sulpiryd Hasco i Sulpiryd Teva: zamienniki
W obrocie są dwa produkty z tą substancją: Sulpiryd Hasco i Sulpiryd Teva. Oba zawierają sulpiryd, ale mogą różnić się postacią, mocami i składem pomocniczym. Przykładowo tabletki Sulpiryd Hasco zawierają laktozę, co ma znaczenie przy dziedzicznej nietolerancji galaktozy. Zamianę jednego na drugi uzgodnij z lekarzem lub farmaceutą.
Przy innych lekach pamiętaj o QT. Charakterystyka hydroksyzyny przeciwwskazuje ją u osób przyjmujących leki wydłużające odstęp QT, a sulpiryd według własnej ChPL może ten odstęp wydłużać. Jeśli masz w domu hydroksyzynę, powiedz o tym lekarzowi.
SUL-12. Recepta na kontynuację: zakres i granice
Wniosek o receptę złożysz przez formularz wyłącznie wtedy, gdy leczenie sulpirydem już prowadzi psychiatra i masz dokumentację. Podstawa prawna to art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Dopuszcza on wystawienie recepty potrzebnej do kontynuacji leczenia bez badania, jeśli stan zdrowia opisany w dokumentacji to uzasadnia.
Etapy: formularz z wywiadem, ocena wniosku przez lekarza, ewentualne pytania na czacie. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych. Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Więcej informacji: recepta na leki psychiatryczne przez formularz.
Formularz nie zastąpi psychiatry, gdy:
- chodzi o pierwsze rozpoznanie albo pierwszy dobór leku;
- leczenie ma zostać zmienione, rozszerzone o kolejny neuroleptyk albo zakończone;
- objawy psychozy lub depresji wracają albo się nasilają;
- pojawiły się ruchy mimowolne, gorączka ze sztywnością mięśni, kołatanie serca lub omdlenia;
- jesteś w ciąży, planujesz ją albo karmisz piersią;
- nie masz dokumentacji dotychczasowego leczenia.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sulpiryd Hasco (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Sulpiryd Hasco (URPL)
- ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Sulpiryd. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Sulpiryd podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Sulpiryd
Na jakie choroby lekarz zapisuje sulpiryd?
ChPL podaje dwa wskazania. Pierwsze to ostre i przewlekłe psychozy w schizofrenii, zwłaszcza z obniżoną aktywnością. Drugie to zaburzenia depresyjne, gdy inne leki przeciwdepresyjne nie zadziałały albo nie można ich zastosować. Lek nie jest zarejestrowany do doraźnego uspokajania. Wskazanie u konkretnej osoby ustala psychiatra.
Kiedy widać efekt sulpirydu?
Zależy od wskazania. Przy depresji ChPL opisuje poprawę nastroju po kilkunastu dniach podawania. W schizofrenii efekt terapeutyczny pojawia się po 8-12 tygodniach. ChPL nie wiąże tych terminów z mocą tabletki, np. 50 mg: dawkę do rozpoznania dobiera lekarz. Brak szybkiej poprawy omów z lekarzem, nie zmieniaj leczenia sam.
Czy sulpiryd wywołuje nałóg?
Charakterystyka sulpirydu nie wymienia uzależnienia ani nadużywania. Sulpiryd nie jest też na wykazie substancji psychotropowych. Po przerwaniu leków przeciwpsychotycznych mogą jednak pojawić się objawy odstawienia: nudności, wymioty, pocenie i bezsenność, a także nawrót choroby. Dlatego leczenie kończy się stopniowo i pod kontrolą lekarza.
Sulpiryd a piwo lub wino: co mówi ChPL?
Nie łącz ich. ChPL mówi wprost: należy unikać wszelkich napojów alkoholowych i leków zawierających alkohol. Alkohol nasila uspokajające działanie sulpirydu, podobnie jak przy innych neuroleptykach, co zwiększa senność i spowolnienie. To ważne szczególnie przed jazdą autem i pracą przy maszynach.
Czy po sulpirydzie rośnie waga?
Może. ChPL wymienia zwiększenie masy ciała z częstością nieznaną, co oznacza, że zgłoszenia są, ale bez wyliczonego odsetka. Lek podnosi też prolaktynę, co może dawać mlekotok, zaburzenia miesiączki i spadek libido. Zmiany wagi i objawy hormonalne zgłoś lekarzowi, a dawki nie zmieniaj samodzielnie.
Jak zakończyć leczenie sulpirydem bez ryzyka nawrotu?
Wyłącznie z lekarzem i stopniowo. ChPL zaleca zmniejszanie dawki przed odstawieniem, bo nagłe przerwanie leków przeciwpsychotycznych może wywołać nudności, wymioty, pocenie, bezsenność, ruchy mimowolne oraz nawrót choroby. Tempo redukcji ustala lekarz prowadzący na podstawie przebiegu Twojego leczenia.
Czy receptę na sulpiryd można uzyskać przez internet?
Możesz złożyć wniosek, ale tylko o kontynuację leczenia. Jeśli psychiatra już leczy Cię sulpirydem i masz dokumentację, możesz złożyć wniosek przez formularz z wywiadem. Ocenia go lekarz, który może dopytać na czacie albo odmówić. Pierwsze rozpoznanie, zmiana leku i pogorszenie stanu wymagają wizyty u psychiatry.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301