receptlab24 · Leki · Klonazepam
Karta substancji: klonazepam w padaczce, ryzyko uzależnienia i zasady recepty
Klonazepam to benzodiazepina, którą Charakterystyka Produktu Leczniczego Clonazepamum TZF wskazuje w leczeniu padaczki u dorosłych i dzieci. To lek na receptę (Rp) i zarazem substancja psychotropowa grupy IV-P, więc receptę obejmują dodatkowe przepisy, a termin jej realizacji to 30 dni. Poniżej masz zestawienie faktów z ChPL, punkt po punkcie, z numerami pozycji.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Klonazepam
- Substancja czynna
- Clonazepamum
- Obszar
- benzodiazepina
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-11-19
KLZ-01. Czym jest klonazepam: parametry podstawowe
Klonazepam (nazwa międzynarodowa Clonazepamum, kod ATC N03AE01) to pochodna benzodiazepiny. W klasyfikacji farmakoterapeutycznej ChPL figuruje jako lek przeciwdrgawkowy, a nie jako lek przeciwlękowy, choć działanie przeciwlękowe i uspokajające również ma.
Dostępne postaci: tabletki o mocy 0,5 mg albo 2 mg, a także roztwór 1 mg/ml podawany we wstrzyknięciu. Kategoria wydania dla obu postaci to Rp. Dawkę i czas leczenia ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta, co ChPL zapisuje wprost w punkcie 4.2.
Więcej o całej klasie znajdziesz w zestawieniu leków z grupy benzodiazepin.
| Pozycja | Wartość z karty |
|---|---|
| Substancja | Klonazepam, pochodna benzodiazepiny |
| Kategoria wydania | Rp, substancja psychotropowa grupy IV-P |
| Postaci i moce | Tabletki 0,5 mg i 2 mg, roztwór do wstrzykiwań 1 mg/ml |
| Okres półtrwania | Od 20 do 60 godzin według punktu 5.2 ChPL |
KLZ-02. Zakres wskazań zapisany w punkcie 4.1
Wskazanie w ChPL produktu referencyjnego jest jedno. To padaczka, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Zakres: napady ogniskowe (częściowe) i napady uogólnione, w tym akinetyczne, miokloniczne, toniczno-kloniczne oraz nieświadomości.
W tej ChPL nie ma wskazania w zaburzeniu lękowym ani panicznym. Jeśli dostajesz klonazepam z innego powodu niż padaczka, zapytaj lekarza prowadzącego o uzasadnienie i plan leczenia. Charakterystyka innego preparatu z klonazepamem może podawać odmienną listę wskazań.
Kolejne zastrzeżenie z ChPL: w depresji oraz w lęku towarzyszącym depresji nie należy stosować benzodiazepiny jako jedynego leku, ponieważ leczenie wyłącznie nią może nasilić skłonności samobójcze.
KLZ-03. Mechanizm i tempo działania
Punkt wyjścia to receptor GABA-A: klonazepam uwrażliwia go na kwas gamma-aminomasłowy (GABA), czyli podstawowy neuroprzekaźnik hamujący mózgu. Efekt to wyciszenie aktywności neuronów, podniesienie progu drgawkowego, a klinicznie działanie przeciwdrgawkowe, przeciwlękowe, uspokajające, umiarkowanie nasenne i rozluźniające mięśnie.
Dane z punktu 5.2: biodostępność doustna 90%, szczyt stężenia we krwi 1-4 godziny po pojedynczej dawce, okres półtrwania 20-60 godzin. Długi okres półtrwania oznacza, że lek utrzymuje się w organizmie jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.
Przy regularnym przyjmowaniu przez kilka tygodni skuteczność benzodiazepin może słabnąć. To zjawisko tolerancji, opisane w punkcie 4.4.
KLZ-04. Przeciwwskazania i grupy podwyższonego ryzyka
Punkt 4.3 wymienia sytuacje, w których klonazepamu nie wolno stosować. Punkt 4.4 dodaje grupy, w których lekarz waży ryzyko szczególnie ostrożnie.
- Przeciwwskazania (4.3): miastenia, bezdech senny, porfiria ostra, zatrucie alkoholem, nadwrażliwość na którąkolwiek benzodiazepinę oraz niewydolność wątroby lub oddechowa w stopniu ciężkim.
- Szczególna ostrożność (4.4): osoby starsze, bo rośnie ryzyko upadków i urazów; przewlekła niewydolność oddechowa; jaskra; ataksja rdzeniowa lub móżdżkowa; objawy depresyjne; uzależnienie w przeszłości.
- Kontrola przy leczeniu długotrwałym: ChPL zaleca co pewien czas morfologię z rozmazem i badanie czynności wątroby. Jak czytać wyniki, opisuje karta ALT, AST i GGTP.
KLZ-05. Działania niepożądane z punktu 4.8
ChPL nie podaje dla klonazepamu tabeli częstości. Liczba i siła objawów zależą od dawki oraz indywidualnej wrażliwości. Przerwanie leczenia z powodu ciężkich działań niepożądanych to rzadkość. Dolegliwości neurologiczne pojawiają się głównie w pierwszej fazie terapii oraz u starszych pacjentów i zwykle mijają, gdy leczenie trwa dalej.
- Układ nerwowy: zawroty i ból głowy, senność, wolniejsze reakcje, ataksja (gorsza koordynacja ruchów), splątanie.
- Po dużych dawkach: niewyraźna mowa (dyzartria), zaburzenia pamięci.
- Psychika: reakcje paradoksalne, czyli pobudzenie, bezsenność, agresywność, koszmary; mogą też ujawnić się wcześniej nierozpoznane objawy depresji.
- Wzrok: niewyraźne lub podwójne widzenie, oczopląs.
- Przewód pokarmowy: nudności, suchość w ustach, niesmak, opisywane jako rzadkie.
- Inne: brak apetytu, osłabienie mięśni, zaburzenia libido, wysypka, wypadanie włosów, zaburzenia oddawania moczu.
- Rzadko: osłabienie oddychania, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami działającymi hamująco na ośrodek oddechowy.
KLZ-06. Alkohol, prowadzenie pojazdów, ciąża i karmienie piersią
Alkohol. Punkt 4.4: w czasie terapii klonazepamem nie należy pić żadnego alkoholu, a zakaz trwa jeszcze 3 dni po ostatniej dawce. Alkohol wzmacnia hamujący wpływ klonazepamu na ośrodkowy układ nerwowy. Możliwe skutki: reakcje paradoksalne, utrata koordynacji, a nawet utrata przytomności. Zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem.
Prowadzenie pojazdów. Zakaz z punktu 4.7 jest bezwzględny: przez całe leczenie i 3 dni po nim nie wolno kierować pojazdami ani obsługiwać maszyn. Osoby chore na padaczkę, według tej samej pozycji, nie powinny prowadzić samochodów.
Ciąża. W ciąży, a szczególnie w I i III trymestrze, lek można podać wyłącznie przy bezwzględnej konieczności u matki i tylko wtedy, gdy bezpieczniejszej alternatywy nie da się użyć. Dane wskazują na działanie teratogenne. U noworodka mogą wystąpić zaburzenia oddychania, temperatury i ssania oraz objawy odstawienia. Jeśli planujesz ciążę albo ją podejrzewasz, zgłoś to lekarzowi.
Karmienie piersią. Substancja przechodzi do mleka kobiecego, dlatego kobiety karmiące nie powinny jej przyjmować.
KLZ-07. Uzależnienie i status psychotropu
Tak, klonazepam może uzależniać, psychicznie i fizycznie, także w dawkach terapeutycznych. Im wyższa dawka i dłuższa kuracja, tym większe ryzyko. Dodatkowo podnosi je przebyte uzależnienie od alkoholu, leków albo narkotyków.
Formalnie klonazepam jest substancją psychotropową grupy IV-P według rozporządzenia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. W rejestrze ma kategorię wydania Rp, tak jak inne benzodiazepiny w postaci doustnej.
KLZ-08. Interakcje do sprawdzenia przed nowym lekiem
- Opioidy: razem z klonazepamem grożą sedacją, depresją oddechową, śpiączką, a nawet zgonem. ChPL dopuszcza to połączenie wyłącznie wtedy, gdy innych możliwości leczenia brak.
- Inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy: leki przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe, inne psychotropowe i do znieczulenia nasilają działanie klonazepamu.
- Inhibitory cytochromu P-450 (m.in. erytromycyna, ketokonazol, cymetydyna) nasilają jego działanie, a induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina) je osłabiają.
- Walproinian sodu może wraz z klonazepamem wywołać stan padaczkowy z napadami nieświadomości.
- Palenie tytoniu może osłabiać działanie leku.
KLZ-09. Odstawienie i zmiana leczenia wyłącznie z lekarzem
Zasada z ChPL: leku nie należy odstawiać nagle, dawkę zawsze zmniejsza się stopniowo. Tempo ustala lekarz, który zna Twoją historię leczenia.
Gdy rozwinęło się uzależnienie, gwałtowne przerwanie grozi zespołem odstawiennym. Typowe objawy: bezsenność, niepokój, drażliwość, napięcie, splątanie, bóle mięśni i głowy. W ciężkich przypadkach pojawiają się poczucie nierealności, nadwrażliwość na bodźce, omamy lub drgawki. U osoby z padaczką grozi to nawrotem napadów.
Jeśli lek przestaje działać tak jak wcześniej albo myślisz o zmianie preparatu, opisz to lekarzowi zamiast samodzielnie zmieniać ilość tabletek. W nagłym zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
KLZ-10. Nazwy handlowe i zamienniki
Wykaz produktów w obrocie, z którego korzysta ta karta, zawiera dwa preparaty z klonazepamem: Klonafen oraz Clonazepamum TZF. Nazwa Rivotril bywa szukana przez pacjentów, ale nie ma jej w tym wykazie.
Zamiana jednego produktu na inny z tą samą substancją i mocą to decyzja lekarza lub farmaceuty w aptece. Klonazepam nie jest zamiennikiem innych benzodiazepin, takich jak alprazolam, bo różni się wskazaniami i czasem działania.
KLZ-11. Recepta na klonazepam: przepisy dla grupy IV-P
Recepta na preparat z substancją psychotropową podlega rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (Dz.U. 2025 poz. 1678). Najważniejsze pozycje:
- Reguła 3 miesięcy (§ 7 ust. 2b): na kontynuację bez badania wolno wystawić receptę, o ile od ostatniego badania pacjenta minęły maksymalnie 3 miesiące.
- Weryfikacja historii (§ 7 ust. 2a pkt 1): na podstawie danych w systemie lub wywiadu lekarz ocenia, czy wcześniej przepisana ilość leku nie wystarcza.
- Termin realizacji: 30 dni (art. 96a ust. 7 pkt 4 Prawa farmaceutycznego), także dla e-recepty.
- Ograniczenie zapasu do 90 dni obejmuje grupy I-N i II-P; benzodiazepin z grupy IV-P nie dotyczy.
KLZ-12. Jak wygląda wniosek o kontynuację w receptlab24
Ścieżka e-recepty psychiatrycznej służy do kontynuacji terapii, którą prowadzi już Twój lekarz i na którą masz dokumentację. Procedura: wywiad w formularzu, ocena wniosku przez lekarza, ewentualne pytania na czacie. Rozpoznania tu nie stawiamy i nie rozpoczynamy nowego leczenia benzodiazepiną.
Przy klonazepamie przygotuj dokumentację z ostatniego badania. Jeśli od tego badania minęło więcej niż 3 miesiące, § 7 ust. 2b rozporządzenia nie pozwala wystawić recepty na kontynuację bez badania. Decyzję podejmuje lekarz i może odmówić, np. gdy ocena ryzyka uzależnienia przemawia przeciw kolejnej recepcie.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clonazepamum TZF (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Clonazepamum TZF (URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (Dz.U. 2025 poz. 1678)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Klonazepam. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Klonazepam podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Klonazepam
Do czego służy klonazepam według ChPL?
Według punktu 4.1 ChPL Clonazepamum TZF klonazepam służy do leczenia padaczki u dorosłych i dzieci: napadów uogólnionych (akinetycznych, mioklonicznych, toniczno-klonicznych, nieświadomości) i częściowych. Ta charakterystyka nie wymienia zaburzeń lękowych. Gdy dostajesz go z innej przyczyny, poproś lekarza o wyjaśnienie wskazania i przewidywanej długości terapii.
Kiedy klonazepam zaczyna działać i jak długo utrzymuje się w organizmie?
Od przyjęcia pojedynczej dawki doustnej do maksymalnego stężenia we krwi mija od 1 do 4 godzin. Biodostępność: 90%. Okres półtrwania to 20 do 60 godzin, dlatego lek zostaje w organizmie przez kilka dni. Według ChPL alkoholu nie należy pić, a pojazdów nie wolno prowadzić jeszcze przez 3 dni po zakończeniu leczenia.
Czy od klonazepamu można się uzależnić i czy to substancja psychotropowa?
Tak. Według ChPL uzależnienie, fizyczne i psychiczne, może rozwinąć się nawet przy dawkach terapeutycznych, a ryzyko zwiększa się wraz z dawką i długością terapii. Przy regularnym stosowaniu przez kilka tygodni może też rozwinąć się tolerancja. Formalnie to substancja psychotropowa grupy IV-P, wydawana na receptę Rp.
Czy na klonazepamie można wypić alkohol?
Nie. Zakaz z ChPL obejmuje cały okres leczenia oraz 3 kolejne dni po jego końcu: w tym czasie nie należy pić alkoholu w żadnej postaci. Etanol potęguje hamujące działanie klonazepamu. Możliwe są wtedy agresja i pobudzenie, kłopoty z koordynacją, w skrajnym przypadku utrata przytomności. Połączenie z alkoholem jest też groźne przy przedawkowaniu.
Czy klonazepam powoduje przytycie?
W punkcie 4.8 ChPL klonazepamu nie ma przyrostu masy ciała. Wymieniony jest natomiast brak apetytu. Jeśli w trakcie leczenia zmienia się Twoja waga, opisz to lekarzowi, bo przyczyną mogą być także inne leki, choroba albo zmiana trybu życia.
Jak odstawić klonazepam bez ryzyka?
Tylko z lekarzem i stopniowo. ChPL zastrzega, że produktu nie należy odstawiać nagle. Gwałtowne przerwanie po dłuższym stosowaniu może wywołać zespół odstawienia z niepokojem, bezsennością, a w ciężkich przypadkach z omamami lub drgawkami. Tempo zmniejszania dawki ustala lekarz prowadzący.
Czy klonazepam można kupić bez recepty albo dostać receptę na teleporadzie?
Bez recepty klonazepamu legalnie nie kupisz. Oferty z nielegalnych źródeł to ryzyko podrobionego leku. Receptę kontynuacyjną bez badania lekarz może wystawić tylko wtedy, gdy pacjenta badano najwyżej 3 miesiące wcześniej i gdy sam sprawdził historię leczenia. Realizujesz ją w aptece w ciągu 30 dni.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301