receptlab24 · Leki · Zolpidem
Karta substancji: zolpidem pod lupą - działanie, ryzyko i zasady recepty
Zolpidem to niebenzodiazepinowy lek nasenny z tak zwanej grupy Z, zarejestrowany do krótkotrwałego leczenia bezsenności u dorosłych, gdy bezsenność powoduje osłabienie uniemożliwiające funkcjonowanie albo dotkliwe cierpienie. W rejestrze ma kategorię Rp, ale jako substancja psychotropowa grupy IV-P podlega zaostrzonym zasadom wystawiania recepty. Poniżej dane z Charakterystyki Produktu Leczniczego Stilnox, rozpisane na jedenaście pozycji.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Zolpidem
- Substancja czynna
- Zolpidemi tartras
- Obszar
- niebenzodiazepinowy lek nasenny (grupa Z)
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-10-06
ZOL-01 | Profil: czym jest zolpidem i do jakiej grupy należy
Karta w skrócie. Nazwa międzynarodowa: zolpidem, w rejestrze jako Zolpidemi tartras. Kod ATC: N05CF02. Grupa według ChPL: leki nasenne i uspokajające działające podobnie do benzodiazepin. Pod względem chemicznym to imidazopirydyna, a nie benzodiazepina.
Status prawny ma dwa poziomy. Kategoria wydania w rejestrze URPL to Rp. Niezależnie od niej zolpidem figuruje w wykazie substancji psychotropowych w grupie IV-P. Ten drugi status zmienia praktykę: skraca termin realizacji recepty i nakłada na lekarza obowiązek sprawdzenia historii leczenia (pozycja ZOL-11).
Postaci w obrocie w Polsce: tabletki powlekane 10 mg oraz tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej 5 mg i 10 mg. Moc i postać dobiera lekarz. Ta karta celowo nie podaje schematów dawkowania.
Krótka odpowiedź na pytanie, co to za lek: środek, który ma pomóc zasnąć i przespać noc przez krótki, z góry ograniczony okres. Nie usuwa przyczyny bezsenności. ChPL zaleca, żeby przed włączeniem leku nasennego ustalić, co bezsenność wywołuje, i w miarę możliwości to wyeliminować.
ZOL-02 | Zakres wskazań i przeciwwskazań według ChPL
ChPL Stilnox podaje jedno wskazanie: krótkotrwałe leczenie bezsenności u dorosłych w przypadkach, gdy bezsenność powoduje osłabienie uniemożliwiające funkcjonowanie albo dotkliwe cierpienie. W dokumencie nie ma wskazań na lęk w ciągu dnia, na napięcie ani na wielomiesięczne przyjmowanie.
Przeciwwskazania z punktu 4.3 obejmują sześć pozycji:
- nadwrażliwość na zolpidem albo na którąkolwiek substancję pomocniczą;
- ciężka niewydolność wątroby;
- zespół bezdechu sennego;
- ostra lub ciężka niewydolność oddechowa;
- miastenia (myasthenia gravis);
- złożone zachowania w czasie snu po zolpidemie w przeszłości.
ZOL-03 | Grupy wymagające osobnej oceny lekarza
Osoby poniżej 18 lat: według ChPL nie należy stosować u nich zolpidemu, bo bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie nie zostały określone. W 8-tygodniowych badaniach u dzieci i młodzieży z bezsennością związaną z ADHD, zaburzeniami psychicznymi lub zaburzeniami układu nerwowego częściej występowały zawroty głowy, ból głowy i omamy niż przy placebo.
Osoby starsze i osłabione: mogą być szczególnie wrażliwe na zolpidem, dlatego ChPL zaleca u nich mniejszą dawkę, którą dobiera lekarz. W tej grupie częściej występują reakcje paradoksalne, upadki i zaburzenia chodu.
Choroby wątroby: ze względu na zmniejszony klirens i metabolizm zolpidemu ChPL zaleca przy zaburzeniach czynności wątroby mniejszą dawkę, a przy ciężkiej niewydolności wątroby lek jest przeciwwskazany i może prowadzić do encefalopatii. Przy wniosku o kontynuację lekarz może poprosić o aktualne wyniki ALT, AST i GGTP.
Choroby psychiczne: ChPL nie zaleca leków nasennych w początkowym leczeniu chorób psychicznych. Bezsenność, która utrzymuje się po 7-14 dniach leczenia, może wskazywać na pierwotne zaburzenie psychiczne lub fizyczne i wymaga ponownej oceny. Wcześniej istniejąca depresja może się ujawnić w trakcie przyjmowania zolpidemu.
ZOL-04 | Mechanizm i czas: po jakim czasie działa zolpidem
Mechanizm: zolpidem wiąże się wybiórczo z podtypem omega-1 receptora GABA-A. Benzodiazepiny łączą się nieselektywnie ze wszystkimi trzema podtypami receptora omega. Efekt praktyczny: działanie uspokajające i nasenne pojawia się przy dawkach mniejszych niż potrzebne do działania przeciwdrgawkowego, rozluźniającego mięśnie czy przeciwlękowego.
Wpływ na sen według ChPL: krótszy czas zasypiania, mniej nocnych przebudzeń, dłuższy sen i lepsza jego jakość. Zolpidem wydłuża fazę II oraz sen głęboki (fazy III i IV). W zalecanych dawkach nie zmienia czasu trwania fazy REM.
Czas: ChPL opisuje zolpidem jako lek działający od razu po przyjęciu. Dlatego tabletkę bierze się bezpośrednio przed udaniem się na spoczynek albo już po położeniu się do łóżka, a nie wcześniej wieczorem. Jedna dawka na noc, bez dobierania kolejnej tabletki tej samej nocy.
Liczby z badań opisanych w ChPL: u 462 młodych zdrowych ochotników z przemijającą bezsennością większa z dwóch badanych dawek skracała średni czas zasypiania o 10 minut względem placebo, a mniejsza o 3 minuty. U 114 pacjentów z przewlekłą bezsennością było to odpowiednio 30 i 15 minut. ChPL nie podaje, po ilu minutach od przyjęcia tabletki następuje zaśnięcie.
Okno bezpieczeństwa: 8 godzin. Tyle ChPL wyznacza na nieprzerwany sen po przyjęciu leku, żeby ograniczyć niepamięć następczą, i tyle samo co najmniej ma minąć przed jazdą samochodem, obsługą maszyn lub pracą na wysokości.
ZOL-05 | Działania niepożądane w rozbiciu na częstość
ChPL zaznacza, że działania niepożądane zolpidemu, zwłaszcza ze strony układu nerwowego, zależą od dawki i są łagodniejsze, gdy lek przyjmuje się tuż przed snem. Najczęściej obserwuje się je u osób starszych. Zestawienie poniżej pochodzi z punktu 4.8.
Osobny punkt ChPL dotyczy złożonych zachowań w czasie snu. Chodzi o chodzenie, prowadzenie samochodu, przygotowywanie i jedzenie posiłków, telefonowanie albo kontakty seksualne w stanie niepełnego wybudzenia, bez pamięci o wykonanych czynnościach. Mogą pojawić się po pierwszej albo po którejkolwiek kolejnej dawce. Ryzyko zwiększają alkohol, inne leki hamujące układ nerwowy i dawki większe od maksymalnej zalecanej. Po takim epizodzie ChPL nakazuje natychmiast przerwać leczenie, a zolpidem staje się przeciwwskazany. Powiedz o tym lekarzowi.
Osobno ChPL opisuje reakcje paradoksalne: niepokój, nasiloną bezsenność, pobudzenie, agresję, wybuchy złości, koszmary, omamy. Według ChPL ich wystąpienie jest powodem do przerwania leczenia. Zgłoś je lekarzowi przez czat przy swoim wniosku albo u lekarza prowadzącego.
- Często, czyli od 1 na 100 do 1 na 10 przyjmujących zolpidem: senność, ból i zawroty głowy, nasilenie bezsenności, zaburzenia poznawcze, na przykład niepamięć następcza, omamy, pobudzenie, koszmary senne, depresja, biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha, ból pleców, zmęczenie, zakażenia dróg oddechowych.
- Niezbyt często, czyli od 1 na 1000 do 1 na 100 przyjmujących zolpidem: splątanie, drażliwość, niepokój, agresja, euforia, somnambulizm i złożone zachowania w czasie snu, mrowienie, drżenie, zaburzenia koncentracji i mowy, podwójne lub niewyraźne widzenie, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenia łaknienia, wysypka, świąd, nadmierne pocenie się, bóle mięśni i stawów, skurcze i osłabienie mięśni.
- Rzadko, czyli od 1 na 10 000 do 1 na 1000 przyjmujących zolpidem: zaburzenia libido, zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia, pokrzywka, zaburzenia chodu i upadki (głównie u osób starszych), uszkodzenie wątroby.
- Bardzo rzadko, czyli rzadziej niż u 1 na 10 000 przyjmujących zolpidem: urojenia, uzależnienie z objawami odstawiennymi, depresja oddechowa.
- Z częstością nieznaną: obrzęk naczynioruchowy, gniew, zaburzenia zachowania, delirium, tolerancja na lek.
ZOL-06 | Alkohol, kierownica, ciąża i karmienie: cztery ograniczenia
Alkohol. ChPL nie zaleca łączenia, a w punkcie 4.7 każe ostrzec pacjenta, żeby w trakcie leczenia nie pił alkoholu ani nie przyjmował innych substancji psychoaktywnych. Alkohol nasila uspokajające działanie zolpidemu, zwiększa ryzyko zaburzeń psychoruchowych następnego dnia i złożonych zachowań w czasie snu. Przy przedawkowaniu, zarówno samego zolpidemu, jak i razem z alkoholem lub innymi lekami hamującymi układ nerwowy, opisywano zaburzenia świadomości aż do śpiączki, w tym przypadki śmiertelne.
Inne leki. Działanie hamujące sumuje się z lekami przeciwpsychotycznymi, nasennymi, przeciwlękowymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwpadaczkowymi, opioidami i przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym. Połączenie z opioidami może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Ziele dziurawca obniża stężenie zolpidemu we krwi i ChPL nie zaleca tego połączenia. Nie zaleca też łączenia z fluwoksaminą ani cyprofloksacyną, które mogą zwiększać stężenie zolpidemu. Listę wszystkich przyjmowanych leków wpisz do wniosku.
Prowadzenie pojazdów. Według ChPL Stilnox ma duży wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Rano po dawce możliwe są senność, wydłużony czas reakcji, zawroty głowy, niewyraźne lub podwójne widzenie i słabsza czujność. Opisywano również zaśnięcie za kierownicą przy dawkach leczniczych.
Ciąża. Stosowanie zolpidemu w ciąży nie jest zalecane; substancja przenika przez łożysko. Po przyjmowaniu w późnej ciąży lub w czasie porodu u noworodka opisywano obniżenie temperatury ciała, zmniejszone napięcie mięśni, trudności z karmieniem i depresję oddechową. Jeśli planujesz ciążę albo ją podejrzewasz, skontaktuj się z lekarzem w sprawie zakończenia leczenia.
Karmienie piersią. Zolpidem w niewielkich ilościach przenika do mleka kobiecego, dlatego ChPL nie zaleca go w okresie laktacji.
ZOL-07 | Uzależnienie, tolerancja i status psychotropu
Czy zolpidem uzależnia? Może. ChPL wymienia nadużywanie oraz uzależnienie psychiczne i fizyczne. Ryzyko rośnie z dawką i z długością leczenia, a przypadki uzależnienia zgłaszano częściej przy stosowaniu dłuższym niż 4 tygodnie. Większe ryzyko dotyczy osób z zaburzeniami psychicznymi oraz osób, które nadużywały alkoholu, leków lub innych substancji.
Tolerancja: po kilku tygodniach regularnego przyjmowania działanie nasenne może słabnąć. To sygnał do kontaktu z lekarzem, a nie do samodzielnej zmiany dawki.
Limit czasu z ChPL: leczenie ma trwać możliwie jak najkrócej i nie powinno przekraczać 4 tygodni, łącznie z okresem stopniowego zmniejszania dawki. Wydłużenie ponad ten okres wymaga ponownej oceny stanu klinicznego pacjenta.
Czy zolpidem to psychotrop? W sensie prawnym tak: znajduje się w wykazie substancji psychotropowych w grupie IV-P. Kategoria wydania to Rp, czyli recepta zwykła co do rodzaju, ale z dodatkowymi obowiązkami po stronie lekarza, opisanymi w pozycji ZOL-11.
ZOL-08 | Kończenie leczenia i zamiana leku: plan ustala lekarz
Po odstawieniu leku nasennego bezsenność może przejściowo wrócić; ChPL nazywa to bezsennością z odbicia. Jeśli rozwinęło się uzależnienie fizyczne, nagłe przerwanie leczenia wywołuje objawy odstawienne: ból głowy i mięśni, nasilony lęk i napięcie, niepokój, splątanie, drażliwość. W ciężkich przypadkach ChPL wymienia derealizację, depersonalizację, nadwrażliwość na światło, hałas i dotyk, omamy i napady drgawkowe.
Wniosek praktyczny: odstawienie zolpidemu przebiega według planu ustalonego z lekarzem. Okres stopniowego zmniejszania dawki ChPL wlicza w 4-tygodniowy limit leczenia. Tempo ustala lekarz, dlatego ta karta nie podaje żadnego schematu.
Czym zastąpić zolpidem? Jednej odpowiedzi nie ma. ChPL każe najpierw szukać przyczyny bezsenności i przypomina, że może nią być depresja albo inne zaburzenie psychiczne lub fizyczne. Zamiana na inny lek nasenny nie rozwiązuje problemu długiego przyjmowania: według ChPL długotrwałego stosowania nie zaleca się w przypadku wszystkich leków nasennych. O zamianie, także na leczenie bez leków, decyduje lekarz prowadzący.
Sygnały do pilnego kontaktu z lekarzem: nocne zachowania, których nie pamiętasz, reakcje paradoksalne, pogorszenie nastroju albo myśli samobójcze. W sytuacji zagrożenia życia skorzystaj z numerów pomocy podanych na tej stronie.
ZOL-09 | Preparaty z zolpidemem dostępne w Polsce
Rejestr URPL wymienia w obrocie 14 nazw handlowych zawierających zolpidem. Dane na tej karcie pochodzą z ChPL preparatu Stilnox firmy Sanofi. Pozostałe nazwy:
- Nasen oraz Nasen ODT;
- Polsen, Onirex, Hypnogen, Sanval;
- Zolpic, Zolsana, ZolpiGen;
- ApoZolpin, Noxizol;
- Zolpidem Genoptim, Zolpidem Vitabalans.
ZOL-10 | Zamienniki a Nasen i Stilnox: co jest wspólne
Czy zolpidem to to samo co Nasen? Substancja czynna jest ta sama, podobnie jak w Stilnoxie i w pozostałych preparatach z pozycji ZOL-09. Różnić się mogą postać, moc, substancje pomocnicze i wielkość opakowania. Szczegóły konkretnego preparatu opisuje jego własna ulotka.
Cena zależy od preparatu, opakowania i apteki, dlatego ta karta jej nie podaje. Zamianę preparatu przy okienku omów z farmaceutą, a zmianę leku z lekarzem.
ZOL-11 | Recepta na zolpidem: przepisy dla substancji grupy IV-P
Zolpidem podlega rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1678). Przed wystawieniem recepty lekarz sprawdza w systemie P1 albo w wywiadzie, czy ilość przepisana wcześniej nie jest jeszcze wystarczająca (§ 7 ust. 2a pkt 1). Z tego wymogu i z reguły 3 miesięcy opisanej niżej zwolniony jest wyłącznie lekarz udzielający świadczeń w ramach umowy z NFZ z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (§ 7 ust. 2c). Usługa receptlab24 jest prywatna, więc oba wymogi mają tu zastosowanie.
Receptę na kontynuację bez ponownego badania można wystawić, gdy uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty) i gdy od ostatniego zbadania pacjenta upłynęły nie więcej niż 3 miesiące (§ 7 ust. 2b rozporządzenia). Samo badanie może odbyć się osobiście albo za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności (art. 42 ust. 1).
Termin realizacji recepty na substancję psychotropową nie może przekroczyć 30 dni (art. 96a ust. 7 pkt 4 Prawa farmaceutycznego). Dłuższy pułap do 365 dni dla recept elektronicznych dotyczy zasady ogólnej i tutaj nie ma zastosowania.
Jak to działa w receptlab24: wniosek składasz przez formularz, a pytania lekarza trafiają na czat. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych. Wniosek ocenia lekarz, nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Przedłużamy leczenie już prowadzone, z dokumentacją; rozpoznanie bezsenności i pierwszy dobór leku należą do wizyty u lekarza prowadzącego. Lekarz może odmówić, a opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Kolejne kroki opisuje strona przebieg wniosku krok po kroku, a formularz znajdziesz w usłudze e-recepta na leki psychiatryczne. Jeśli przyjmujesz też lek przeciwdepresyjny, zobacz kartę duloksetyny (SNRI).
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stilnox (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Stilnox (URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1678)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 612)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Zolpidem. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Zolpidem podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Zolpidem
Przy jakim problemie ze snem lekarz sięga po zolpidem?
Przy bezsenności u dorosłych, leczonej krótko. ChPL Stilnox ogranicza wskazanie do sytuacji, w których bezsenność powoduje osłabienie uniemożliwiające funkcjonowanie albo dotkliwe cierpienie. Zolpidem nie jest lekiem na lęk w ciągu dnia ani na długotrwałe przyjmowanie, a przed jego włączeniem lekarz powinien ustalić przyczynę bezsenności.
Ile minut po tabletce zolpidem zaczyna usypiać?
ChPL nie podaje liczby minut: opisuje zolpidem jako lek działający natychmiast, dlatego przyjmuje się go bezpośrednio przed położeniem się albo już w łóżku. W badaniu u 114 pacjentów z przewlekłą bezsennością większa z badanych dawek skracała średni czas zasypiania o 30 minut względem placebo. Po dawce potrzebne jest 8 godzin nieprzerwanego snu.
Jak duże jest ryzyko uzależnienia od zolpidemu?
Realne. ChPL wymienia uzależnienie psychiczne i fizyczne oraz nadużywanie, a ryzyko rośnie z dawką i czasem leczenia. Przypadki uzależnienia zgłaszano częściej przy stosowaniu dłuższym niż 4 tygodnie, dlatego ChPL ogranicza leczenie do tego okresu, wliczając stopniowe zmniejszanie dawki. Po kilku tygodniach może też pojawić się tolerancja.
Czy wieczorne piwo lub wino można łączyć z zolpidemem?
Nie. ChPL nie zaleca jednoczesnego picia alkoholu. Alkohol nasila działanie uspokajające, pogarsza sprawność następnego dnia i zwiększa ryzyko złożonych zachowań w czasie snu, takich jak prowadzenie samochodu bez pełnego wybudzenia. Przy przedawkowaniu z alkoholem opisywano śpiączkę i przypadki śmiertelne. Punkt 4.7 ChPL każe ostrzegać pacjentów, żeby w trakcie przyjmowania zolpidemu nie spożywali alkoholu ani innych substancji psychoaktywnych.
Czy zolpidem wpływa na wagę ciała?
Punkt 4.8 ChPL Stilnox nie wymienia przyrostu masy ciała wśród działań niepożądanych. Niezbyt często, czyli u 1 na 1000 do 1 na 100 osób, zgłaszano natomiast zaburzenia łaknienia. Jeśli w trakcie leczenia wyraźnie zmienia się Twoja waga albo apetyt, opisz to lekarzowi, bo przyczyna może leżeć poza lekiem.
Jak zakończyć kurację zolpidemem, żeby uniknąć objawów odstawiennych?
Według planu ustalonego z lekarzem. Nagłe przerwanie leczenia po rozwinięciu się uzależnienia fizycznego może wywołać ból głowy i mięśni, nasilony lęk, niepokój, splątanie, a w ciężkich przypadkach omamy i drgawki. Może też przejściowo wrócić bezsenność, tak zwana bezsenność z odbicia. Tempo zmniejszania dawki dobiera lekarz.
Czy lekarz może wystawić e-receptę na zolpidem bez wizyty w gabinecie?
Tak, w określonych granicach. Badanie może odbyć się za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, a receptę na kontynuację wolno wystawić, gdy od ostatniego badania minęły najwyżej 3 miesiące i lekarz sprawdzi historię leczenia. W receptlab24 wniosek składasz przez formularz i czat, a rozmów wideo ani telefonicznych nie prowadzimy, dlatego do wniosku dołącz dokumentację z datą ostatniego badania. Decyzję podejmuje lekarz i może odmówić.
Czy zolpidem można kupić bez recepty?
Nie. Zolpidem jest wydawany wyłącznie na receptę, a jako substancja psychotropowa grupy IV-P podlega dodatkowym zasadom. Oferty sprzedaży bez recepty pochodzą z nielegalnych źródeł i niosą ryzyko podróbek o nieznanym składzie. Lek przyjmowany bez nadzoru lekarza zwiększa też ryzyko uzależnienia i niebezpiecznych interakcji.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301