receptlab24 · Leki · Bupropion
Karta substancji: bupropion w leczeniu depresji, parametry z ChPL
Bupropion to lek przeciwdepresyjny wydawany na receptę (Rp), zarejestrowany w leczeniu epizodów dużej depresji u dorosłych. Działa głównie na noradrenalinę i dopaminę, a na wychwyt serotoniny wpływa minimalnie. Najważniejsze ryzyko to napady drgawkowe, stąd długa lista przeciwwskazań. Poniżej zestawienie w pozycjach BUP-01 do BUP-11.
Metryka preparatu
- Nazwa
- Bupropion
- Substancja czynna
- Bupropioni hydrochloridum
- Obszar
- lek przeciwdepresyjny
- Kategoria wydawania
- Rp
- Pozycja cennika
- E-Recepta Psychiatryczna, 250,00 zł
- Publikacja karty
- 2026-10-10
BUP-01 Identyfikacja: jaki to lek i do jakiej grupy należy
Substancja czynna to chlorowodorek bupropionu. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) klasyfikuje go jako „inny lek przeciwdepresyjny”, kod ATC N06AX12. Nie jest to SSRI, SNRI ani lek trójpierścieniowy.
W obrocie są wyłącznie tabletki o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu. Substancja uwalnia się z nich powoli przez wiele godzin, dlatego tabletkę trzeba połknąć w całości. Kategoria wydania dla wszystkich postaci: Rp.
| Pozycja | Wartość z URPL i ChPL |
|---|---|
| Substancja czynna | Bupropion w postaci chlorowodorku (łac. Bupropioni hydrochloridum). |
| Grupa według ChPL | Inne leki przeciwdepresyjne, kod ATC N06AX12. |
| Kategoria wydania | Rp dla tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu i tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu. |
| Produkt referencyjny w Polsce | Wellbutrin XR, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. |
| Moce w obrocie | 150 mg (oba rodzaje tabletek) oraz 300 mg (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu). |
| Okres półtrwania | Około 20 godzin dla bupropionu; stan stacjonarny ustala się w ciągu 8 dni. |
BUP-02 Zakres rejestracji: bupropion na co
ChPL produktu referencyjnego podaje jedno wskazanie: leczenie epizodów dużej depresji. Lek jest przeznaczony dla dorosłych. U osób poniżej 18 lat nie jest wskazany, a jego bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie nie ustalono.
W wykazie nazw handlowych bupropionu jest też Zyban. To produkt zarejestrowany w innym wskazaniu, poza depresją. Zakres każdego preparatu sprawdzasz w jego własnej ChPL: ta sama substancja nie oznacza tych samych wskazań.
Depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej to osobny problem. Epizod dużej depresji bywa pierwszym objawem tej choroby, a leczenie samym lekiem przeciwdepresyjnym może zwiększyć ryzyko epizodu maniakalnego lub mieszanego. Dlatego przed włączeniem leku psychiatra ocenia to ryzyko, także na podstawie wywiadu rodzinnego.
BUP-03 Mechanizm i oś czasu działania
Bupropion hamuje wychwyt zwrotny dwóch neuroprzekaźników z grupy amin katecholowych: noradrenaliny i dopaminy. Na wychwyt serotoniny wpływa minimalnie i nie hamuje monoaminooksydazy (MAO). Dokładny mechanizm działania przeciwdepresyjnego nie jest znany; ChPL wiąże go z układem noradrenergicznym i dopaminergicznym.
Organizm silnie przetwarza lek w wątrobie na trzy czynne metabolity; główny z nich powstaje przy udziale enzymu CYP2B6. Ich stężenie bywa równe lub wyższe niż samego bupropionu. Metabolity usuwają nerki. To wyjaśnia, czemu choroby wątroby i nerek zmieniają sposób leczenia.
| Punkt na osi czasu | Co mówi ChPL |
|---|---|
| Około 5 godzin po tabletce | U zdrowych ochotników bupropion osiągał najwyższe stężenie we krwi. |
| Do 8 dni leczenia | Stężenia bupropionu i jego metabolitów stabilizują się (stan stacjonarny). |
| Po 14 dniach leczenia | W badaniach obserwowano pierwsze działanie leku. |
| Po kilku tygodniach | Może pojawić się pełne działanie przeciwdepresyjne, tak jak przy innych lekach z tej grupy. |
| Minimum 6 miesięcy | Tyle, według ChPL, należy leczyć depresję, by upewnić się, że objawy ustąpiły. |
BUP-04 Działania niepożądane: tabela częstości
Skala z ChPL: bardzo często oznacza co najmniej 1 osobę na 10, często od 1 na 100 do 1 na 10, rzadko od 1 na 10 000 do 1 na 1000. Pozycje według tej skali:
- Bardzo często: bezsenność (zwykle przemijająca), ból głowy, suchość w ustach, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym nudności i wymioty.
- Często, nastrój i układ nerwowy: pobudzenie, lęk, drżenia, zawroty głowy, zaburzenia smaku.
- Często, inne narządy: utrata apetytu, zaburzenia widzenia, szumy uszne, wzrost ciśnienia tętniczego (czasem znaczny), zaczerwienienie skóry, ból brzucha, zaparcia.
- Często, skóra i objawy ogólne: wysypka, świąd, pocenie się, pokrzywka, gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie.
- Rzadko: napady drgawkowe. ChPL podaje częstość około 0,1%, czyli 1 osoba na 1000.
- Częstość nieznana: myśli i zachowania samobójcze, zespół serotoninowy, obniżone stężenie sodu we krwi.
BUP-04a Bezsenność, waga, libido: pytania z codzienności
Bezsenność należy do działań bardzo częstych i zwykle przemija. ChPL wskazuje prosty sposób jej ograniczenia: nie przyjmować leku tuż przed snem, przy zachowaniu co najmniej 24-godzinnego odstępu między kolejnymi tabletkami. Porę przyjmowania omów z lekarzem.
Bupropion a przytycie: w tabeli działań niepożądanych przyrostu masy ciała nie ma. Jest za to utrata apetytu (często) i spadek masy ciała (niezbyt często). Nie jest to lek na odchudzanie, a leki zmniejszające apetyt ChPL wymienia jako czynnik obniżający próg drgawkowy.
Libido: ChPL referencyjna nie podaje osobnych danych porównawczych na ten temat. Jeśli spadek popędu był powodem zmiany leczenia, opisz to w wywiadzie; ocena należy do lekarza.
BUP-05 Próg drgawkowy: przeciwwskazania i czynniki ryzyka
Ryzyko napadu drgawkowego rośnie wraz z dawką. Dlatego nie wolno przyjmować więcej, niż ustalił lekarz, ani łączyć dwóch preparatów z bupropionem. ChPL wymienia bezwzględne przeciwwskazania:
- napady drgawkowe obecnie lub kiedykolwiek w przeszłości;
- rozpoznane teraz lub w przeszłości bulimia albo jadłowstręt psychiczny;
- nowotwór ośrodkowego układu nerwowego;
- nagłe odstawienie alkoholu lub benzodiazepin (albo leków o podobnym działaniu) w dowolnym momencie leczenia;
- ciężka marskość wątroby;
- jednoczesne leczenie inhibitorami MAO: odstęp co najmniej 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych;
- nadwrażliwość na bupropion lub składnik tabletki oraz przyjmowanie innego leku z bupropionem.
BUP-05a Czynniki, przy których lekarz zachowuje szczególną ostrożność
ChPL każe ocenić każdego pacjenta pod kątem czynników obniżających próg drgawkowy: inne leki o takim działaniu (np. przeciwpsychotyczne, inne przeciwdepresyjne, tramadol, teofilina, steroidy ogólnoustrojowe, chinolony, uspokajające leki przeciwhistaminowe), uzależnienie od alkoholu, uraz głowy w przeszłości, cukrzyca leczona insuliną lub lekami obniżającymi cukier oraz stosowanie leków pobudzających lub zmniejszających apetyt.
Tabletki nie wolno przełamywać, kruszyć ani żuć. Według ChPL zwiększa to ryzyko działań niepożądanych, w tym napadów drgawkowych. Wdychanie rozkruszonego leku lub wstrzykiwanie go kończyło się drgawkami i zgonami.
Ciekawostka z ChPL: nierozpuszczalna otoczka tabletki może przejść przez przewód pokarmowy w całości i zostać wydalona z kałem. To nie znaczy, że lek się nie wchłonął.
BUP-06 Alkohol, inne leki, auto, ciąża
Bupropion a alkohol. ChPL: w trakcie leczenia picie alkoholu należy ograniczyć do minimum albo go unikać. Opisano gorszą tolerancję alkoholu i objawy neuropsychiatryczne. Równie ważne jest to, czego nie wolno: nagle odstawić alkoholu w trakcie leczenia, bo to przeciwwskazanie związane z ryzykiem drgawek. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.
Leki serotoninergiczne. Z lekami z grup SSRI i SNRI (np. duloksetyną) zgłaszano zespół serotoninowy, stan potencjalnie zagrażający życiu. Takie połączenie wymaga uważnej obserwacji.
Inne interakcje z ChPL. Bupropion hamuje enzym CYP2D6, więc podnosi stężenie części leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, beta-blokerów i leków przeciwarytmicznych. Przy tamoksyfenie należy go w miarę możliwości unikać, bo może osłabić jego działanie. Plastry z nikotyną razem z bupropionem mogą podnieść ciśnienie. Ostrożności wymagają też lewodopa, amantadyna i digoksyna.
Prowadzenie pojazdów. Lek działa na ośrodkowy układ nerwowy i może osłabić sprawność psychomotoryczną. Przed jazdą upewnij się, że tak nie jest w twoim przypadku.
Ciąża. Część badań wiąże stosowanie w pierwszym trymestrze z wadami serca płodu (ubytki przegrody międzykomorowej, zaburzenia odpływu lewokomorowego); nie wszystkie badania to potwierdzają. ChPL: w ciąży nie powinno się stosować bupropionu, chyba że stan pacjentki tego wymaga i nie ma innej metody leczenia.
Karmienie piersią. Bupropion i jego metabolity przenikają do mleka. O przerwaniu karmienia albo leczenia decyduje lekarz.
Ciśnienie i serce. ChPL zaleca pomiar ciśnienia na starcie i jego kontrolę w trakcie leczenia. Wygodnie zaplanować to razem z badaniami kontrolnymi przy lekach stałych. Ostrożność dotyczy też osób z zespołem Brugadów lub nagłą śmiercią sercową w rodzinie.
BUP-07 Nastrój i myśli samobójcze w pierwszych tygodniach
To dotyczy wszystkich leków przeciwdepresyjnych. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój i myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić. Najwyraźniej widać to u osób poniżej 25. roku życia.
Poprawa bywa opóźniona o kilka tygodni, a ChPL zwraca uwagę, że ryzyko może rosnąć właśnie we wczesnej fazie powrotu do zdrowia. Obserwacja powinna obejmować pacjenta i jego bliskich.
Jeśli pojawią się myśli o samobójstwie, samookaleczeniu albo nietypowa zmiana zachowania, skontaktuj się z lekarzem od razu. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Nie czekaj na kolejną wizytę.
BUP-08 Uzależnienie, status psychotropu i test na narkotyki
Czy bupropion uzależnia? Badania na zwierzętach sugerowały taką możliwość, ale badania u ludzi i długie doświadczenie kliniczne wskazują według ChPL na mały potencjał uzależniający.
Czy to psychotrop? Formalnie nie. Bupropion nie figuruje na wykazie substancji psychotropowych i ma zwykłą kategorię Rp. Potocznie tak się go nazywa, bo działa na mózg.
Test z moczu: budowa bupropionu przypomina amfetaminę. Niektóre szybkie testy na narkotyki mogą przez to dać wynik fałszywie dodatni, zwłaszcza dla pochodnych amfetaminy. ChPL zaleca potwierdzenie takiego wyniku dokładniejszą metodą. Warto o tym wiedzieć przed badaniem w pracy.
BUP-09 Odstawienie i zmiana preparatu
W badaniach klinicznych Wellbutrin XR nie opisywano objawów odstawienia. ChPL mimo to zaleca rozważenie stopniowego zmniejszania dawki, bo przy tym mechanizmie nie można wykluczyć efektu z odbicia ani reakcji odstawiennej. Tempo ustala lekarz.
Nie odstawiaj bupropionu sam i nie zamieniaj go na inny lek przeciwdepresyjny bez ustalenia planu. Jeśli zmiana obejmuje inhibitor MAO albo lek serotoninergiczny, obowiązują przeciwwskazania i ostrożność opisane wyżej; kolejność i odstępy ustala lekarz.
BUP-10 Nazwy handlowe, zamienniki i cena
Produkt referencyjny w Polsce to Wellbutrin XR. Z tą samą substancją są też: Bupropion Neuraxpharm (często szukany w mocy 150 mg), Bupropion Accord, Bupropion Hasco Lek, Bucidar, Moreme, Oribion, Pixigan, Welbox oraz Zyban (inne wskazanie, patrz BUP-02).
Zamiennik ma tę samą substancję czynną, ale może różnić się rodzajem tabletki (o zmodyfikowanym albo przedłużonym uwalnianiu), mocą i składnikami pomocniczymi. O zamianie postaci decyduje lekarz, o zamienniku tej samej postaci i mocy możesz porozmawiać w aptece.
Cena zależy od producenta, wielkości opakowania i ewentualnej refundacji. Aktualną kwotę sprawdzisz w aptece.
BUP-11 Recepta na bupropion online: tylko kontynuacja
Zakres: przedłużenie leczenia, które prowadzi psychiatra i które masz udokumentowane. Rozpoznanie depresji i pierwszy wybór leku to wizyta u psychiatry, między innymi dlatego, że przed pierwszym lekiem przeciwdepresyjnym trzeba ocenić ryzyko choroby dwubiegunowej.
Jak to działa: wypełniasz wniosek o e-receptę psychiatryczną z wywiadem i dokumentacją leczenia. Wniosek analizuje lekarz; nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Pytania uzupełniające przychodzą na czat. Nie ma rozmowy wideo ani telefonicznej.
Podstawa: art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala na receptę kontynuacyjną bez badania, gdy przemawia za tym stan zdrowia opisany w dokumentacji. Lekarz może dopytać, poprosić o wyniki albo odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Termin realizacji: art. 96a Prawa farmaceutycznego mówi, że termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni; odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Bupropion nie należy do tych grup. Inne opisane substancje znajdziesz w spisie leków.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR (Rejestr Produktów Leczniczych, URPL)
- Ulotka dla pacjenta Wellbutrin XR (Rejestr Produktów Leczniczych, URPL)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg wniosku
01
Arkusz otwiera się z wpisaną nazwą
Rubryka preparatu jest wypełniona wstępnie wartością: Bupropion. Możesz ją zmienić.
02
Uzupełniasz wywiad i załączniki
Podajesz choroby towarzyszące, uczulenia oraz pozostałe leki. Możesz dołączyć wynik badania.
03
Opłacasz konsultację
Pozycja cennika wynosi 250,00 zł; płatność następuje po wypełnieniu arkusza.
04
Lekarz rozpatruje wniosek
Lekarz może dopytać na czacie. Wystawiony dokument uruchamia wysyłkę kodu e-mailem.
Decyzję o recepcie na Bupropion podejmuje lekarz. Opłata dotyczy jego pracy nad wnioskiem, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Dane placówki
Rejestr
Podmiot leczniczy wpisany do RPWDL pod nr 000000307381 (zakład leczniczy: MEDINOW CENTRUM MEDYCZNE, REGON 54482584800013).
Lekarz
lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
Realizacja
Lekarz może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
Opłata
Płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Pytania i odpowiedzi: Bupropion
Przy jakiej chorobie stosuje się bupropion?
W ChPL produktu Wellbutrin XR jest jedno wskazanie: epizody dużej depresji u dorosłych. U osób poniżej 18 lat lek nie jest wskazany. Preparat Zyban zawiera tę samą substancję, ale ma inne wskazanie, dlatego zakres konkretnego leku zawsze sprawdzaj w jego własnej charakterystyce albo ulotce.
Ile tygodni czeka się na efekt bupropionu?
Według ChPL pierwsze działanie obserwowano po 14 dniach, a pełny efekt przeciwdepresyjny może pojawić się dopiero po kilku tygodniach. Stężenie leku stabilizuje się w ciągu około 8 dni. Leczenie depresji trwa co najmniej 6 miesięcy. W pierwszych tygodniach nastrój i lęk mogą się przejściowo nasilić, zwłaszcza przed 25. rokiem życia.
Czy bupropion wywołuje uzależnienie albo jest psychotropem?
ChPL ocenia potencjał uzależniający jako mały, na podstawie badań u ludzi i doświadczenia klinicznego. Formalnie bupropion nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu i ma kategorię Rp. Uwaga praktyczna: przez podobieństwo budowy do amfetaminy szybki test z moczu może dać wynik fałszywie dodatni.
Bupropion i piwo: co mówi charakterystyka leku?
ChPL zaleca, by w czasie leczenia unikać alkoholu albo pić go jak najmniej, bo opisano gorszą tolerancję i objawy neuropsychiatryczne. Jest też druga strona: nagłe odstawienie alkoholu u osoby, która pije regularnie, jest przeciwwskazaniem z powodu ryzyka drgawek. Dlatego o swoich nawykach powiedz lekarzowi szczerze.
Czy na bupropionie się tyje?
W tabeli działań niepożądanych ChPL przyrostu masy ciała nie ma. Jest za to utrata apetytu (kategoria częsta, 1-10% leczonych) i zmniejszenie masy ciała (niezbyt często). Bupropion nie służy do odchudzania. Leki zmniejszające apetyt ChPL wymienia jako czynnik ryzyka drgawek, więc ich łączenia nie planuj samodzielnie.
Czy bupropion można przestać brać z dnia na dzień?
Nie rób tego sam. W badaniach nie opisywano typowych objawów odstawienia, ale ChPL zaleca rozważenie stopniowego zmniejszania dawki, bo efektu z odbicia nie da się wykluczyć. Plan wycofania i ewentualne przejście na inny lek ustala lekarz, z uwzględnieniem odstępów przy inhibitorach MAO i ostrożności przy lekach serotoninergicznych.
Czy receptę na bupropion przedłużę przez internet?
Tak, jeśli już jesteś w trakcie leczenia i masz dokumentację. Składasz wniosek z wywiadem, lekarz go ocenia i ewentualne pytania zadaje na czacie. Może też odmówić. Bupropionu nie kupisz bez recepty; tabletki z nielegalnych źródeł bywają podrobione, a przy tym leku zła dawka to realne ryzyko drgawek.
Pozostałe karty
Karta opisuje procedurę i nie zastępuje decyzji lekarskiej. Poza jej zakresem pozostaje dawkowanie oraz sposób stosowania preparatu: o tym rozstrzyga lekarz. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.