receptlab24 Złóż wniosek

receptlab24 · Badania · SKI-I6

Lekarz rodzinny a tomograf: dwa wyjątki i cała reszta przypadków

Lekarz rodzinny może skierować na tomografię w ramach NFZ tylko w dwóch sytuacjach: na TK płuc po nieprawidłowym zdjęciu klatki piersiowej oraz na TK tętnic wieńcowych w ramach opieki koordynowanej. Pozostałe badania, w tym TK głowy i jamy brzusznej, zleca w tym trybie specjalista. Na badanie odpłatne skierowanie wystawi każdy lekarz.

Sygnatura
SKI-I6
Opracowanie
Redakcja receptlab24 · Nadzór merytoryczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301
Publikacja
2026-11-14
Aktualizacja
2026-11-14
Spis treści
  1. Odpowiedź w jednym zdaniu, a potem dwa wyjątki
  2. Co to oznacza dla najczęstszych badań
  3. Opieka koordynowana: skąd bierze się drugi wyjątek
  4. Dlaczego akurat te dwa wyjątki
  5. A zdjęcia rentgenowskie i ultrasonografia
  6. Pediatra, internista i inni lekarze w przychodni
  7. Ścieżka odpłatna: skierowanie wystawi każdy lekarz
  8. Ile trwa droga przez poradnię specjalistyczną
  9. Jak przygotować wizytę u lekarza rodzinnego
  10. Kiedy nie umawiasz wizyty, tylko jedziesz na SOR
  11. Skierowanie na tomografię przez konsultację online

Odpowiedź w jednym zdaniu, a potem dwa wyjątki

W ramach NFZ tomografię zleca zwykle lekarz specjalista. To reguła, a lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ma od niej dokładnie dwa wyjątki.

Pierwszy dotyczy płuc: lekarz POZ może skierować na TK klatki piersiowej po nieprawidłowym wyniku zdjęcia rentgenowskiego. Punktem wyjścia jest tu więc wcześniejsze badanie, a nie sam objaw.

Drugi dotyczy serca: TK tętnic wieńcowych mieści się w zakresie opieki koordynowanej prowadzonej w przychodni.

Poza tymi dwoma sytuacjami droga bezpłatna prowadzi przez poradnię specjalistyczną.

Co to oznacza dla najczęstszych badań

Tomografia głowy nie mieści się w uprawnieniach lekarza POZ w ramach NFZ. Skierowanie wystawia neurolog, laryngolog albo inny specjalista prowadzący; zakres badania opisuje strona tomografia głowy.

Tomografia jamy brzusznej również wymaga zlecenia od specjalisty. W praktyce zwykle poprzedza ją badanie ultrasonograficzne, które daje odpowiedź w dużej części przypadków.

Tomografia zatok bywa zlecana przez laryngologa, zwłaszcza gdy planowany jest zabieg. Tu także droga wiedzie przez poradnię.

We wszystkich tych sytuacjach badanie odpłatne pozostaje dostępne od ręki, bo zlecenie wystawi każdy lekarz.

Warto przy tym pamiętać, że tomografia rzadko jest badaniem pierwszego wyboru poza stanami nagłymi. Zwykle poprzedza ją inne badanie, a lekarz sięga po nią wtedy, gdy poprzedni wynik pozostawia pytanie bez odpowiedzi.

Opieka koordynowana: skąd bierze się drugi wyjątek

Opieka koordynowana to model, w którym przychodnia prowadzi pacjenta z chorobą przewlekłą według ustalonej ścieżki, obejmującej także badania diagnostyczne wykraczające poza podstawowy zakres.

W tej ścieżce mieści się badanie tętnic wieńcowych metodą tomografii, i właśnie stąd bierze się drugi wyjątek od reguły mówiącej, że tomografię zleca specjalista.

Nie każda przychodnia prowadzi opiekę koordynowaną i nie każdy pacjent jest do niej zakwalifikowany. Zapytaj w swojej placówce, czy ten model u niej działa i czy Twoja sytuacja się w nim mieści.

Jeżeli tak, cała diagnostyka toczy się w jednym miejscu, bez odsyłania do poradni specjalistycznej, co skraca drogę o kilka tygodni.

Dlaczego akurat te dwa wyjątki

Oba dotyczą sytuacji, w których lekarz rodzinny już prowadzi diagnostykę i ma podstawę do kolejnego kroku.

Przy nieprawidłowym zdjęciu klatki piersiowej pytanie jest jasne: czy zmiana widoczna na zdjęciu wymaga dokładniejszego obrazowania. Zakres zdjęcia opisuje strona RTG klatki piersiowej.

Przy opiece koordynowanej przychodnia prowadzi pacjenta z chorobą przewlekłą i dysponuje ścieżką diagnostyczną, której częścią jest badanie naczyń wieńcowych.

W pozostałych przypadkach obowiązuje zasada, że badanie z wyższą dawką promieniowania zleca lekarz, który prowadzi dalszą diagnostykę w danej dziedzinie.

A zdjęcia rentgenowskie i ultrasonografia

Tutaj uprawnienia są szersze. Lekarz POZ zleca w ramach NFZ część badań rentgenowskich, w tym zdjęcie klatki piersiowej oraz zdjęcia kości bez kontrastu.

Przy ultrasonografii część badań, w tym USG jamy brzusznej, również mieści się w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, a pozostałe pozostają w gestii specjalisty.

Zakres bywa różny w poszczególnych przychodniach, więc zapytaj wprost w swojej placówce. To jedno pytanie oszczędza niepotrzebną wizytę u specjalisty.

Szerzej o tym, kto na co kieruje przy ultrasonografii, pisze tekst kto wystawia skierowanie na USG piersi.

Pediatra, internista i inni lekarze w przychodni

Uprawnienia wynikają z pełnionej funkcji, a nie ze specjalizacji lekarza. Pediatra i internista pracujący jako lekarz podstawowej opieki zdrowotnej mają ten sam zakres zleceń co lekarz rodzinny.

Jeżeli ten sam internista przyjmuje w poradni specjalistycznej z umową z Funduszem, jego uprawnienia w tej roli są szersze. Liczy się więc miejsce i rola, w jakiej wystawia dokument.

Fizjoterapeuta nie wystawia skierowań na badania obrazowe. Może natomiast poprosić o wykonanie zdjęcia przed rozpoczęciem terapii, a wtedy dokument wystawia lekarz.

Przy zgłoszeniu online napisz, kto oczekuje badania i w jakim celu. To informacja, która porządkuje zakres zlecenia.

Jeżeli badanie dotyczy dziecka, napisz w zgłoszeniu jego wiek i masę ciała. Przy tomografii protokół dobiera się inaczej niż u dorosłych, a informacja ta jest potrzebna pracowni jeszcze przed wizytą.

Ścieżka odpłatna: skierowanie wystawi każdy lekarz

Na badanie płatne zlecenie na tomografię i na zdjęcie rentgenowskie może wystawić każdy lekarz, także podczas konsultacji online. Nie obowiązują tu ograniczenia przypisane do umowy z Funduszem.

Skierowanie jest przy tym konieczne. Tomografii nie wykonasz bez zlecenia w żadnym trybie, co wyjaśnia tekst tomografia bez skierowania.

Dokument z konsultacji komercyjnej nie otwiera kolejki bezpłatnej. To dwie odrębne ścieżki; różnice porządkuje tekst skierowanie prywatne a NFZ.

Obie drogi można prowadzić równolegle: zapisać się w kolejce na NFZ i jednocześnie wykonać badanie odpłatnie, jeśli czas oczekiwania jest zbyt długi.

Warto przy tym wiedzieć, że skierowanie nie jest przypisane do konkretnej pracowni. Terminy możesz porównać w kilku miejscach i wybrać to, które przyjmie Cię wcześniej.

Ile trwa droga przez poradnię specjalistyczną

Ścieżka bezpłatna ma dwa etapy i każdy z nich ma własną kolejkę. Najpierw potrzebne jest skierowanie do poradni, potem wizyta u specjalisty, a dopiero on wystawia zlecenie na badanie.

Po otrzymaniu zlecenia dochodzi trzecia kolejka: zapis na listę oczekujących w pracowni. Terminy bywają odległe, choć różnią się między województwami i placówkami.

Z tego powodu część pacjentów prowadzi obie drogi równolegle. Zapisują się w kolejce bezpłatnej i jednocześnie wykonują badanie odpłatnie, gdy sprawa nie może czekać.

Jeśli wybierasz drogę odpłatną, porównaj ceny w kilku pracowniach; punkt odniesienia daje tekst tomografia prywatnie: cena.

Jak przygotować wizytę u lekarza rodzinnego

Zabierz wyniki, które już masz, przede wszystkim opis zdjęcia klatki piersiowej, jeśli to on jest powodem rozmowy o tomografii.

Wypisz objawy z datami: od kiedy trwają, co je nasila, co już zastosowano. Konkret skraca wizytę i porządkuje decyzję.

Zapytaj wprost, czy w tej sytuacji lekarz może wystawić skierowanie sam, czy potrzebna jest poradnia specjalistyczna. Odpowiedź od razu wskaże Ci kolejny krok.

Jeśli droga prowadzi przez specjalistę, poproś o skierowanie do poradni. To osobny dokument niż zlecenie na badanie.

Jeżeli wizyta ma dotyczyć konkretnego badania, powiedz to na początku rozmowy. Lekarz od razu wie wtedy, czy sprawa mieści się w jego zakresie, czy trzeba skierować Cię do poradni, i nie traci czasu na ustalanie tego pod koniec wizyty.

Kiedy nie umawiasz wizyty, tylko jedziesz na SOR

Część sytuacji nie mieści się w trybie planowym i nie ma sensu w nich szukać skierowania.

Uraz głowy z utratą przytomności albo z wymiotami to wskazanie do SOR. Tomografię wykonuje się tam w trybie pilnym, bez osobnego zlecenia.

W nagłym pogorszeniu stanu, przy zaburzeniach mowy, niedowładzie albo silnym bólu głowy, dzwoń pod 112 lub 999.

Skierowanie na tomografię przez konsultację online

Jeżeli droga przez poradnię jest dla Ciebie za długa, wniosek o skierowanie na badanie odpłatne złożysz zdalnie. Konsultacja kosztuje 69,00 zł, a o wystawieniu dokumentu decyduje lekarz na podstawie opisu w karcie zgłoszenia.

Odpowiedź przychodzi zwykle w ciągu 15 minut w godzinach pracy, a opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi. Zgłoszenie otwiera strona skierowania na tomografię komputerową, a wykaz pozycji jest na liście skierowań.

Opłata nie obejmuje samego badania ani opisu radiologa; te rozliczasz w pracowni.

Pozycja cennika Skierowanie na badanie: 69,00 zł. Decyzję w sprawie podejmuje lekarz. Złóż wniosek o skierowanie na tomografię.

Pytania i odpowiedzi

Czy w przychodni dostanę skierowanie na TK głowy?

W ramach NFZ nie. Tomografia głowy wykracza poza zakres zleceń lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, więc dokument wystawia specjalista, na przykład neurolog albo laryngolog. Na badanie odpłatne skierowanie wystawi każdy lekarz, także podczas konsultacji online, jeśli uzna wskazania za spełnione.

A tomografia jamy brzusznej?

Również pozostaje w gestii specjalisty, gdy badanie ma być bezpłatne. W praktyce poprzedza ją zwykle badanie ultrasonograficzne, które w wielu sytuacjach wystarcza, a USG jamy brzusznej lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może zlecić w ramach Funduszu. Na badanie odpłatne zlecenie wystawi każdy lekarz.

Czy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawi zlecenie na zdjęcie rentgenowskie?

Tak, i tu uprawnienia są szersze niż przy tomografii. W ramach NFZ lekarz POZ zleca część badań rentgenowskich, w tym zdjęcie klatki piersiowej oraz zdjęcia kości bez kontrastu. Zakres bywa różny w poszczególnych przychodniach, więc zapytaj o to wprost podczas wizyty.

Czy pediatra ma takie same uprawnienia?

Tak, jeśli pracuje jako lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Zakres zleceń wynika z pełnionej funkcji, a nie z posiadanej specjalizacji, więc pediatra w przychodni może zlecić to samo co lekarz rodzinny. W poradni specjalistycznej ten sam lekarz ma uprawnienia szersze.

Kto w takim razie wystawia skierowanie na tomografię?

Przy ścieżce bezpłatnej zwykle lekarz specjalista z poradni mającej umowę z Funduszem. Wyjątkiem są dwie sytuacje, w których wystarcza lekarz podstawowej opieki zdrowotnej: TK płuc po nieprawidłowym zdjęciu klatki piersiowej oraz TK tętnic wieńcowych w opiece koordynowanej. Odpłatnie zleci każdy lekarz.

Czy fizjoterapeuta może zlecić zdjęcie rentgenowskie?

Nie wystawia skierowań na badania obrazowe. Może natomiast poprosić o wykonanie zdjęcia przed rozpoczęciem terapii, a wtedy dokument wystawia lekarz: rodzinny, ortopeda albo lekarz podczas konsultacji online. W zgłoszeniu warto napisać, kto badania oczekuje i w jakim celu.

Wpis pełni funkcję informacyjną i nie zastępuje decyzji lekarskiej. O rozpoznaniu i leczeniu decyduje lekarz znający Twój stan. Bezpośrednie zagrożenie życia wymaga wezwania pomocy pod numerem 112.